ที่อยู่ของวิญญาณอยู่ที่ไหน

 azabu   

ที่ว่า "ตาเห็นคือวิญญาณเห็น....หูได้ยินคือวิญญาณได้ยิน....จมูกได้กลิ่นคือวิญญาณได้กลิ่น....ลิ้นได้รับรสคือวิญญาณได้รับรส....กายสัมผัสคือวิญญาณได้สัมผัส....ใจได้รับรู้คือวิญญาณรับรู้ "นั้น หากเป็นดังนี้ก็แสดงว่า ตา หู จมูก ลิ้น กายและใจเป็นเครื่องมือของวิญญาณใช่หรือไม่ครับ และหากเป็นดังนั้นอยากเรียนถามว่าที่อยู่ของวิญญาณที่ว่าอยู่ที่ไหนครับ

--การตั้งคำถามของกระผมนั้นตั้งขึ้นมาตามความเข้าใจของกระผมเองที่เคยอ่านมา อาจใช้คำที่ถามไม่ถูกต้องก็ขออภัยด้วยครับ กรบขอบคุณครับ




วิญญาณ เป็นไวพจน์ของ คำว่า จิตหรือ ใจ มีที่อาศัยอยู่ใน หทัยวัตถุ ดังคำอธิบายจาก อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 276 ดังนี้...


ดวงหทัยนั่นแล เป็นที่อยู่ด้วย เพราะเป็นที่ อาศัยแห่งมโนธาตุและมโนวิญญาณธาตุ เพราะฉะนั้น จึงชื่อว่าหทัย- วัตถุ ฯ จริงอย่างนั้น หทัยวัตถุนั้น มีความเป็นที่อาศัยแห่งธาตุทั้ง ๒ เป็นลักษณะ ฯ ก็หทัยวัตถุนั้น อาศัยโลหิตในภายในกล่องดวงหทัยมี ประมาณซองมือเป็นไป ฯ




เปลวเทียน ต้องอาศัยไส้เทียนในการลุกไหม้ฉันใด จิตจะเกิดขึ้นได้ ก็ต้องมีที่ตั้งให้อาศัยเกิดฉันนั้น
ที่ตั้งให้อาศัยเกิดของจิตมี ๖ แห่ง ได้แก่
๑. ประสาทตา
๒. ประสาทหู
๓. ประสาทจมูก
๔. ประสาทลิ้น
๕. ประสาทกาย
๖. หทยวัตถุรูป



ประสาทตา (จักขุปสาท) เป็นที่ตั้งของจิตเห็น (จักขุวิญญาณ) ประสาทตานี้ มิได้หมายถึง ดวงตาหรือลูกตาทั้งลูก แต่หมายเฉพาะประสาทตาหรือแก้วตาที่อยู่กลางตาดำ โตประมาณเท่ากับศีรษะของเหา เป็นเยื่อบางดุจปุยนุ่น ที่ชุ่มด้วยน้ำมันซ้อนกันอยู่ ๗ ชั้น มีความสามารถในการรับคลื่นแสง (รูปารมณ์) ที่มากระทบ
ปสาทหู (โสตปสาท) เป็นที่ตั้งของจิตได้ยิน (โสตวิญญาณ) อยู่ภายในช่องหู มีลักษณะเป็นวงกลมคล้ายวงแหวน และขนมีอันละเอียดอ่อนสีแดงปรากฏอยู่โดยรอบ มีความสามารถในการรับเสียง (สัททารมณ์) ที่มากระทบ
ประสาทจมูก (ฆานปสาท) เป็นที่ตั้งของจิตดมกลิ่น (ฆานวิญญาณ) อยู่ภายในช่องจมูก มีลักษณะคล้ายกีบเท้าแพะ มีความสามารถในการรับกลิ่น (คันธารมณ์) ที่มากระทบ
ประสาทลิ้น (ชิวหาปสาท) เป็นที่ตั้งหรือที่อาศัยเกิดของจิตลิ้มรส (ชิวหาวิญญาณ) อยู่ตรงกลางลิ้น มีลักษณะเหมือนปลายกลีบดอกบัวเรียงรายซ้อนกันเป็นชั้น ๆ มีความสามารถในการรับรส (รสารมณ์) ที่มากระทบ
ประสาทกาย (กายปสาท) เป็นที่ตั้งของจิตที่รับสัมผัสทางกาย (กายวิญญาณ) ประสาทกายนี้จะเกิดอยู่ทั่วร่างกาย ยกเว้นที่เส้นผม ขน เล็บ ฟัน กระดูก และบริเวณที่มีหนังหนาด้าน มีลักษณะคล้ายสำลีที่แผ่บาง ๆ ชุบน้ำมันจนชุ่มซ้อนกันหลาย ๆ ชั้น มีความสามารถในการนรับความรู้สึกเย็นร้อน อ่อนแข็ง หย่อนตึง (โผฏฐัพพารมณ์) ที่มากระทบ
หทยวัตถุรูป เป็นที่ตั้งหรือที่อาศัยเกิดของมโนวิญญาณ อันได้แก่ จิตที่ไม่ได้อาศัยปสาทรูปทั้ง ๕ ข้างต้น เป็นที่เกิดอยู่ภายในช่องเนื้อหัวใจ ซึ่งมีลักษณะเหมือนบ่อ มีโลหิตอันเป็นน้ำหล่อเลี้ยงหัวใจบรรจุอยู่ประมาณ ๑ ซองมือ มีสัณฐานโตประมาณเท่าเมล็ดในดอกบุนนาค เป็นรูปอันเป็นที่อาศัยเกิดของมโนวิญญาณ



ปสาทรูปทั้ง ๕ อันได้แก่ จักขุปสาทรูป, โสตปสาทรูป, ฆานปสาทรูป, ชิวหาปสาทรูป, กายปสาทรูป นอกจากจะเป็นที่อาศัยเกิดของจิตแล้ว ยังทำหน้าที่เป็นประตู (ทวาร) สำหรับรับอารมณ์ที่ปรากฏทางตา หู จมูก ลิ้น และกาย อีกด้วย ดังนั้น จึงมีชื่อเรียกอีกอย่างหนึ่งว่า จักขุทวาร, โสตทวาร, ฆานทวาร, ชิวหาทวาร และกายทวาร ส่วนหทยวัตถุรูป ซึ่งเป็นที่อาศัยเกิดของ มโนวิญญาณ นั้น ไม่ได้ทำหน้าที่เป็นมโนทวารด้วย เพราะองค์ธรรมของมโนทวาร คือ ภวังคจิต ไม่ใช่หทยวัตถุรูป
http://www.buddhism-online.org/ContentSect02A.htm


รายละเอียดในลิงค์ สาธุทุกท่านครับ



ขันธ์ 5 มีอัตภาพ/ร่างกาย/เรือนกายเป็นที่อาศัย เรียกว่า กายสังขาร
จิตหรือวิญญาณขันธ์ มีนามกายหรือจิตตสังขารคือขันธ์ 3 เป็นที่อยู่เป็นที่อาศัยเจ้าค่ะ
นามกายหรือจิตตสังขาร ได้แก่ เวทนาขันธ์ สัญญาขันธ์และสังขารขันธ์เจ้าค่ะ

เจริญในธรรมเจ้าค่ะ



คำถามถามว่า "อยากเรียนถามว่าที่อยู่ของวิญญาณที่ว่าอยู่ที่ไหนครับ"

ด้วยความรู้อันมิได้เกิดจากความรู้แจ้งเห็นจริงทางปัญญา อาศัยแต่เพียงการอ่านแล้วจดจำเอา (สัญญา) ผมเข้าใจว่า วิญญาณขันธ์ หมายถึง การรู้แจ้งอารมณ์ทางประสาทของอายตนะต่างๆ ซึ่งวิญญาณไม่น่าจะมีที่อยู่หรือที่ตั้ง เพราะมันเกิดขึ้น ตั้งอยู่ แล้วก็ดับไป

แต่ผมได้อ่านคำตอบของทุกๆ ท่านแล้ว ก็ได้ความรู้เพิ่มเติมขึ้นอีกมากครับ
ขอบพระคุณเจ้าของคำถาม และท่านผู้ตอบคำถามครับ



รูปนี้ตากหากครับที่เป็นรูปที่ผมส่ง
(ขณะที่คิดว่ารูปนี้เป็นรูปของผม ผมก็เห็นอัตตาขึ้นมาว่า นี่ไงละ อัตตา ตัวกูของกู เอาเข้าไปนั่น)


ที่อยู่ของวิญญาณอยู่ที่ไหน

ตอบ...วิญญาณ(จิต)ที่ไม่บริสุทธิ หรือ จิตสังขาร ก็อยู่ใน 3 ภพ จิตที่บริสุทธิ์ที่เรียกว่า จิตหลุดพ้น หรือจิตสิ้นการปรุงแต่ง ก็อยู่ในนิพพาน


 เปิดอ่านหน้านี้  2839 


  แสดงความคิดเห็น


Go to top

จีรัง กรุ๊ป


 ธรรมะไทย