โภคา สนฺนิจยํ ยนฺติ วมฺมิโก วูปจียติ โภคทรัพย์ของคนครองเรือนดี ย่อมถึงความสะสมเหมือนจอมปลวกกำลังก่อขึ้น

พุทธสุภาษิตนี้มีความหมายเกี่ยวกับ การรู้จักสะสมทรัพย์และสร้างฐานะของคฤหัสถ์อย่างมั่นคง โดยเปรียบเทียบกับการที่จอมปลวกค่อย ๆ ก่อตัวขึ้นจากการสะสมทีละเล็กทีละน้อย

📜 พุทธสุภาษิต

โภคา สนฺนิจยํ ยนฺติ
วมฺมิโก วูปจียติ

คำอ่าน:
โภ-คา สัน-นิ-จะ-ยัง ยัน-ติ
วัม-มิ-โก วู-ปะ-จี-ยะ-ติ

🔹 แปลศัพท์
โภคา = โภคทรัพย์, ทรัพย์สมบัติ
สนฺนิจยํ = ความสะสม, การรวบรวม
ยนฺติ = ย่อมถึง, ย่อมไปสู่
วมฺมิโก = จอมปลวก
วูปจียติ = ย่อมก่อขึ้น, ย่อมเพิ่มพูนขึ้น

แปลโดยใจความ:

โภคทรัพย์ย่อมถึงความสะสม เปรียบเหมือนจอมปลวกที่ค่อย ๆ ก่อพูนขึ้น

🌿 อธิบายเพิ่มเติม

สุภาษิตนี้สอนให้เห็นว่า ทรัพย์สมบัติไม่ได้เกิดขึ้นจากการมีเงินจำนวนมากในครั้งเดียว แต่เกิดจากการรู้จักเก็บ รู้จักสะสม และใช้ทรัพย์อย่างมีปัญญา

จอมปลวกไม่ได้เกิดขึ้นในวันเดียว แต่เกิดจากการที่ปลวกนำดินมาสะสมทีละน้อย ๆ จนในที่สุดกลายเป็นจอมปลวกขนาดใหญ่ เช่นเดียวกับทรัพย์สินของคนเรา หากรู้จัก ขยันทำมาหากิน ประหยัด อดออม และไม่ใช้จ่ายเกินฐานะ ทรัพย์ที่สะสมทีละเล็กทีละน้อยก็สามารถเพิ่มพูนจนเป็นหลักประกันชีวิตและครอบครัวได้

อย่างไรก็ตาม หลักธรรมนี้ไม่ได้หมายความว่าให้ ยึดติดหรือโลภในทรัพย์ แต่เป็นการสอนคฤหัสถ์ให้รู้จักจัดการทรัพย์อย่างเหมาะสม เพราะทรัพย์ที่ได้มาโดยสุจริตและนำไปใช้ในทางที่ดี ย่อมเป็นประโยชน์ทั้งต่อตนเอง ครอบครัว และผู้อื่น

💡 ข้อคิดที่นำไปใช้ได้

“ทรัพย์เล็กน้อยที่รู้จักสะสม ย่อมกลายเป็นทรัพย์ก้อนใหญ่ เช่นเดียวกับจอมปลวกที่ก่อขึ้นจากดินทีละน้อย”

จึงควรฝึกนิสัย หาให้เป็น เก็บให้ได้ ใช้ให้เหมาะสม และแบ่งปันให้เกิดประโยชน์ เพราะความมั่นคงทางทรัพย์ไม่ได้เกิดจากรายได้เพียงอย่างเดียว แต่เกิดจากวินัยในการดำเนินชีวิตด้วย

🪷 สรุปสั้น ๆ

พุทธสุภาษิตนี้สอนว่า ความมั่งคั่งเกิดจากการสะสมทีละเล็กทีละน้อย ผู้ครองเรือนควรขยันทำมาหากิน รู้จักประหยัดและเก็บออม เปรียบดังจอมปลวกที่ค่อย ๆ ก่อสูงขึ้นจนเป็นจอมปลวกใหญ่

ข้อธรรมสำคัญ:
“สะสมทีละน้อย มีวินัยในการใช้ทรัพย์ ย่อมนำไปสู่ความมั่นคง”

๛