สพฺพญฺเจ ปฐวี ทชฺชา นากตญฺญุมภิราธเย หากจะให้สมบัติในแผ่นดินทั้งปวง ก็ยังคนอกตัญญูให้ยินดีไม่ได้
สพฺพญฺเจ ปฐวี ทชฺชา นากตญฺญุมภิราธเย หากจะให้สมบัติในแผ่นดินทั้งปวง ก็ยังคนอกตัญญูให้ยินดีไม่ได้
พุทธสุภาษิต
เอกนิบาตชาดก
1. คำอ่านภาษาบาลี
สามารถอ่านออกเสียงตามอักขระวิธีได้ดังนี้:
สพฺพญฺเจ ปฐวี ทชฺชา นากตญฺญุมภิราธเย
สัพพัญเจ ปะถะวี ทัชชา นากะตัญญุมะภิราธะเย
________________________________________
2. อธิบายเพิ่มเติม (พินิจความหมาย)
พุทธภาษิตบทนี้สอนให้เราเข้าใจว่า "ความโลภและความไม่รู้จักพอ" ของคนอกตัญญูนั้นไม่มีขีดจำกัด โดยมีประเด็นที่น่าสนใจดังนี้:
• ความหมายของ "สมบัติในแผ่นดินทั้งปวง": ไม่ใช่แค่เงินทองเล็กน้อย แต่หมายถึงทรัพย์สมบัติทั้งหมดที่มีอยู่ในโลก (สพฺพญฺเจ ปฐวี) เปรียบเปรยว่าต่อให้ยกโลกทั้งใบให้เขาครอบครองเพียงคนเดียว
• ธรรมชาติของคนอกตัญญู: คนที่มองไม่เห็นคุณค่าในสิ่งที่ผู้อื่นหยิบยื่นให้ หรือลืมบุญคุณที่เคยได้รับ มักจะมีช่องว่างในใจที่ถมไม่เต็ม เพราะเขาไม่ได้มองที่ "น้ำใจ" แต่มองที่ "ผลประโยชน์"
• การทำให้ยินดี (อภิราธเย): ในที่นี้หมายถึงการทำให้เขาพอใจหรือเติมเต็มความต้องการให้เต็มเปี่ยม ซึ่งพระพุทธองค์ทรงชี้ให้เห็นว่า เป็นไปไม่ได้ เพราะเมื่อคนเราขาดความกตัญญู ใจจะมุ่งไปที่การจะ "เอา" เพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ จนไม่มีจุดสิ้นสุด
________________________________________
3. สรุปใจความสำคัญ
หัวข้อ คำอธิบาย
หัวใจหลัก ความกตัญญูคือพื้นฐานของความพอเพียง
ข้อคิด ทรัพย์ภายนอกไม่สามารถซื้อใจคนที่ขาดคุณธรรมได้
การนำไปใช้ เลือกคบคนควรดูที่ความกตัญญู มากกว่าปริมาณทรัพย์ที่เขาให้หรือรับ
สรุปสั้นๆ: วัตถุจำนวนมหาศาลก็ไม่อาจเติมเต็ม "ใจที่มืดบอด" ของคนอกตัญญูได้ เพราะเขาจะมองว่าสิ่งที่ได้รับนั้น "ยังไม่พอ" หรือ "เป็นสิ่งที่เขาควรได้อยู่แล้ว" เสมอ
๛