หน้าแรก คลังแสงแห่งธรรม
กลับสู่ สารบัญคลังแสงแห่งธรรม

หลักธรรมนำสุขยุค2000
กรรมฐานประจำวันเกิด
บทสวดมนต์ธรรมะไทย
ศีล
ทาน
สมาธิ
วิปัสสนา
กรรม
กวีธรรมะ
อุปสมบทพิธี
ศาสนพิธีของชาวพุทธ
ธรรมะจากหลวงพ่อ


  หั ว ข้ อ เ รื่ อ ง ที่ ๒ : ลักษณะของฌาน ๔
  โ ด ย : พระอริยคุณาธาร ( ปุสฺโส เส็ง )

พระบาลีอันเป็นหลักฐานแสดงฌาน ๔ นี้มีมากแห่ง และแสดงลักษณะไว้ตรงกันหมดทั้ง
 แสดงว่า ฌาน ๔ ชั้นนี้ เป็นสมาธิพละ สมาธิสัมโพชฌงค์ และสัมมาสมาธิองค์แห่งมรรค
 ด้วยพระบาลีมีดัง ต่อไปนี้

    ๑. ปฐมฌาน " วิวิจฺเจว กาเมหิ วิวิจฺจ อกุสเลหิ ธมฺเมหิ สวิตกฺกํ สวิจารํ วิเวกฺชํ ปีติสุขํ
 ปฐมํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ " คือ สงัดเงียบจากกาม สงัดเงียบจาก อกุศลธรรม แล้วเข้า
 ปฐมฌาน ซึ่งมีวิตก มีวิจารมีปีติ และมีสุขเกิดจากวิเวกอยู่

    ๒. ทุติยฌาน " วิตกฺกวิจารานํ วูปสมา อชฺฌตฺตํ สมฺปสาทนํ เจตโส เอโกทิภาวํ อวิตกฺกํ
 อวิจารํ สมาธิชํ ปีติสุขํ ทุติยํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ " คือ ระงับวิตกวิจารแล้วเข้าทุติยฌาน
 ซึ่งมีความผ่องใสในภายใน มีความปรากฏเด่นเป็นดวงเดียว แห่งจิตใจ ไม่มีวิตกวิจาร มีปีติ
 และสุขเกิดแต่สมาธิอยู่

    ๓. ตติยฌาน ปีติยา จ วิราคา อุเปกฺขโก จ วิหรติ สโต จ สมฺปชาโน สุขญฺจ กาเยน
 ปฏิสํเวเทติ ยนฺตํ อริยา อาจิกฺขนฺติ “อุเปกฺขโก สติมา สุขวิหารีติ ตติยํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ”
 คือ สำรอกปีติ แล้วเข้าตติยฌาน ซึ่งเป็นผู้วางเฉย มีสติ สัมปชัญญะและเสวยสุขด้วยกาย ที่
 พระอริยเจ้ากล่าวว่า ผู้วางเฉย มีสติ อยู่เป็นสุข ดังนี้

    ๔. จตุตถฌาน สุขสฺส จ ปหานา ทุกฺขสฺส จ ปหานา ปุพฺเพว โสมนสฺสโทมนสฺสานํ
 อตฺถงฺคมา อทุกฺขมสุขํ อุเปกฺขาสติปาริสุทฺธิ จตุตฺถํฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ คือ การละสุข
 ละทุกข์ และดับโสมนัส โทมนัสก่อนนั่นเทียวแล้วเข้าจตุตถฌาน ซึ่งไม่มีสุข ไม่มีทุกข์ มีแต่
 อุเบกขากับสติและความบริสุทธิ์ของจิตเท่านั้น


 เลือกอ่าน สมาธิ ที่นี่.


หน้าแรก
ทีมงานธรรมะไทย
แผนผังเว็บไซต์
ค้นหาข้อมูล
ติดต่อธรรมะไทย
สมุดเยี่ยม
ธรรมะในสวน
เครือข่ายธรรมะ
ศูนย์รวมภาพ
สัญลักษณ์ไทย
สมาชิกธรรมะไทย
ในหลวงรัชกาลที่ ๙
กวีธรรมะ
บอร์ดบอกบุญ
สถานปฏิบัติธรรม
สนทนาธรรม
ข่าวธรรมะ
ธรรมะกับเยาวชน
ธรรมะจากหลวงพ่อ
บทความธรรมะ
กรรม
 ทาน
พระไตรปิฏก
เสียงธรรม
วีดีโอธรรมะ
เพลงธรรมะ
ธรรมปฏิบัติ
 คลังแสงแห่งธรรม
 คลังหนังสือธรรมะ
 หลักธรรมนำสุขในยุค๒๐๐๐
 กรรมฐานประจำวันเกิด
 ศีล
 สมาธิ
 วิปัสสนา
พระพุทธศาสนา
พจนานุกรมพุทธศาสน์
หัวข้อธรรม
บทสวดมนต์
มิลินทปัญหา
พระพุทธศาสนาในไทย
ทำเนียบวัดไทย
ศาสนพิธี
อุปสมบทพิธี
วันสำคัญทางศาสนา
การเผยแผ่ศาสนา
 งานปริวาสกรรมทั่วประเทศ
พระพุทธเจ้า
พระพุทธประวัติ
ประวัติพระพุทธสาวก
ทศชาติชาดก
นิทานชาดก
 พุทธวจนในธรรมบท
มงคล ๓๘ ประการ
พุทธศาสนสุภาษิต
นิทานธรรมะบันเทิง
สังเวชนียสถาน ๔ ตำบล
พระพุทธรูปปางต่างๆ
พระพุทธรูปสำคัญ
จีรัง กรุ๊ป
เพจธรรมะไทย
© ธรรมะไทย