พุทธสุภาษิตบทนี้ มาจาก สคาถวคค สํยุตตนิกาย (หรือปรากฏในคัมภีร์ธรรมบทและขุททกนิกาย) เน้นย้ำถึงอานิสงส์และคุณค่าของการมี "ขันติ" (ความอดทนอดกลั้น) ในการดำเนินชีวิตครับ

1. คำอ่านภาษาบาลี (Karaoke / Phonetic Reading)

ขนฺติโก

อ่านว่า: ขัน-ติ-โก

เมตฺตวา

อ่านว่า: เมต-ตะ-วา

ลาภี

อ่านว่า: ลา-พี

ยสสฺสี

อ่านว่า: ยะ-สัด-สี (หรือ ยะ-สัด-ซี)

สุขสีลวา

อ่านว่า: สุ-ขะ-สี-ละ-วา

ปิโย

อ่านว่า: ปิ-โย

เทวมนุสฺสานํ

อ่านว่า: เท-วะ-มะ-นุด-สา-นัง

มนาโป

อ่านว่า: มะ-นา-โป

โหติ

อ่านว่า: โห-ติ

ขนฺติโก

อ่านว่า: ขัน-ติ-โก

2. การอธิบายเพิ่มเติม (คำต่อคำและอานิสงส์)

พุทธสุภาษิตบทนี้ฉายภาพให้เห็นว่า "ขันติ" ไม่ใช่แค่การทนรับความทุกข์อย่างจำใจ แต่เป็น ตบะ (เครื่องเผาผลาญความชั่ว) และเป็นเกราะคุ้มกันจิตใจที่สร้างคุณงามความดีอื่นๆ ตามมามากมาย:

ขันติโก (ผู้มีความอดทน): อดทนต่อความยากลำบาก อดทนต่อความเจ็บปวด (เวทนา) และอดทนต่อกิเลส/คำลบหลู่

เมตฺตวา (นับว่ามีเมตตา): เมื่อมีความอดทน จิตใจจะไม่โกรธตอบหรือไม่โต้ตอบด้วยอารมณ์ร้าย จึงกลายเป็นผู้มีความปรารถนาดี (เมตตา) ต่อผู้อื่นโดยอัตโนมัติ

ลาภี ยสสฺสี (ย่อมเป็นผู้มีลาภ มียศ): ผู้ที่อดทนทำงาน อดทนต่อปัญหา จะได้รับการยอมรับ เติบโตในหน้าที่การงาน และได้มาซึ่งลาภยศสรรเสริญ

สุขสีลวา (มีปกติอยู่เป็นสุข / มีศีลเป็นสุข): ความอดทนช่วยให้ไม่ทำผิดศีล ไม่ก่อศัตรู ทำให้จิตใจสงบเย็น นั่งหรือนอนก็เป็นสุข

ปิโย เทวมนุสฺสานํ มนาโป (เป็นที่รักที่ชอบใจของเทวดาและมนุษย์): คนที่มีจิตใจเข้มแข็ง สงบ ไม่เกรี้ยวกราด ย่อมเป็นเสน่ห์ดึงดูดให้ทั้งมนุษย์และสิ่งศักดิ์สิทธิ์ (เทวดา) อยากเข้าใกล้และเมตตาเอ็นดู

3. สรุปความหมายและข้อคิดนำไปใช้

บทสรุป:
"ความอดทน" คือรากฐานของความสำเร็จและความสุขทั้งปวง

คนที่มีขันติจะเป็นคนที่สง่างาม ทั้งทางโลกและทางธรรม:

ทางโลก: ความอดทนนำมาซึ่งการสำเร็จงานใหญ่ สร้างมิตรภาพ ได้รับความเคารพ ลาภ ยศ และความก้าวหน้า

ทางธรรม: ความอดทนช่วยดับไฟแห่งความโกรธ (โทสะ) นำมาซึ่งความสงบใจ เป็นที่รักของคนรอบข้างและสิ่งศักดิ์สิทธิ์
๛