พุทธสุภาษิตนี้เป็นคติเตือนใจเรื่อง ความไม่เที่ยงและความสั้นน้อยของชีวิต เหมาะแก่การนำมาพิจารณาเพื่อไม่ประมาทในการดำเนินชีวิต

พุทธสุภาษิต

อปฺปกญฺจิทํ ชีวิตมาหุ ธีรา

คำอ่านบาลี

อัป-ปะ-กัญ-จิ-ทัง ชี-วิ-ตะ-มา-หุ ธี-รา

หรืออ่านให้ต่อเนื่องว่า
อัปปกัญจิทัง ชีวิตมาหุ ธีรา

แปลศัพท์
อปฺปกํ (อัปปกัง) = น้อย, เล็กน้อย
จ อิทํ (จะ อิทัง) = และ/ก็...นี้
ชีวิตํ (ชีวิตัง) = ชีวิต
อาหุ (อาหุ) = กล่าว, กล่าวว่า
ธีรา (ธีรา) = ผู้มีปัญญา, นักปราชญ์, ผู้รู้

แปลโดยใจความ:

“นักปราชญ์ทั้งหลายกล่าวว่า ชีวิตนี้น้อยนัก”

อธิบายเพิ่มเติม

คำว่า “ชีวิตนี้น้อยนัก” ไม่ได้หมายความเพียงว่าอายุของมนุษย์สั้น แต่เป็นการชี้ให้เห็นว่า ชีวิตที่เรามีอยู่นั้นผ่านไปอย่างรวดเร็ว และไม่มีความแน่นอน

เมื่อมองย้อนกลับไป เราจะเห็นว่าเวลาหลายปีผ่านไปอย่างรวดเร็ว วันเวลาที่ผ่านแล้วไม่สามารถย้อนกลับมาได้ และเราไม่อาจรู้ได้แน่นอนว่า ชีวิตของเราจะเหลืออยู่อีกนานเท่าใด

ดังนั้น นักปราชญ์จึงสอนให้เรา ไม่ประมาทในชีวิต ใช้เวลาที่มีอยู่ให้เกิดประโยชน์ โดยเฉพาะการสร้างความดี ฝึกจิตใจ ละความชั่ว และพัฒนาปัญญา

สิ่งสำคัญไม่ได้อยู่ที่ว่า เราจะมีชีวิตอยู่นานเพียงใด แต่อยู่ที่ว่า ในช่วงเวลาที่มีชีวิตอยู่นั้น เราใช้ชีวิตอย่างมีคุณค่าเพียงใด

ข้อคิดจากพุทธสุภาษิต

ชีวิตสั้น เวลาน้อย ความตายไม่แน่นอน
จึงไม่ควรปล่อยวันเวลาให้ผ่านไปโดยเปล่าประโยชน์

วันนี้ยังมีโอกาสทำความดี ก็ควรทำ
วันนี้ยังมีโอกาสให้อภัย ก็ควรให้อภัย
วันนี้ยังมีโอกาสปฏิบัติธรรม ก็ควรปฏิบัติ
เพราะเราไม่รู้ว่า “พรุ่งนี้” จะยังมาถึงเราหรือไม่

สรุปสั้น ๆ

“ชีวิตนี้น้อยนัก จงอย่าประมาทในวันเวลา ใช้ชีวิตที่เหลืออยู่สร้างความดี ละความชั่ว และฝึกจิตให้เกิดปัญญา เพราะชีวิตไม่เที่ยงและเวลาที่ผ่านไปแล้วไม่อาจหวนคืน”

คติเตือนใจ:

🌿 ชีวิตสั้นนัก อย่าปล่อยวันเวลาให้สูญเปล่า จงใช้ทุกลมหายใจให้มีคุณค่า