กาเรยฺย โยคํ ธุวมปฺปมตฺโต
คนไม่ประมาทควรทำความเพียรร่ำไป

พุทธสุภาษิต

คำอ่านภาษาบาลี
กา-เรย-ยะ โย-คัง ธุ-วะ-มับ-ปะ-มัต-โต

อธิบายเพิ่มเติม
พุทธสุภาษิตนี้สอนเรื่อง "ความไม่ประมาท" และ "ความเพียร" ที่ต้องทำควบคู่กันอย่างต่อเนื่อง แยกศัพท์ได้ดังนี้:

กาเรยฺย แปลว่า ควรทำ

โยคํ แปลว่า ความเพียร, การประกอบความเพียร

ธุวํ แปลว่า มั่นคง, ยั่งยืน, ร่ำไป (ต่อเนื่อง)

อปฺปมตฺโต แปลว่า ผู้ไม่ประมาท

ในทางปฏิบัติ ความสำเร็จในชีวิตทั้งทางโลกและทางธรรมไม่ได้เกิดจากความเก่งเพียงอย่างเดียว แต่เกิดจากความต่อเนื่อง คนที่ไม่ประมาทจะตระหนักดีว่าเวลาและโอกาสมีจำกัด จึงไม่ปล่อยเวลาให้ผ่านไปเฉย ๆ แต่จะลงมือทำหน้าที่หรือฝึกฝนตนเองอย่างสม่ำเสมอ ไม่เลิกรากลางคันเปรียบเหมือนการหยดน้ำลงตุ่มทีละหยดอย่างไม่ขาดสาย ในที่สุดน้ำก็เต็มตุ่มได้

สรุป
ความสำเร็จและความก้าวหน้าจะเกิดขึ้นได้ ต้องอาศัยความเพียรพยายามที่สม่ำเสมอและต่อเนื่อง โดยมี "ความไม่ประมาท" เป็นตัวควบคุมไม่ให้เราผัดวันประกันพรุ่งหรือล้มเลิกไปเสียก่อน
๛