สนฺโต สตฺตหิเต รตา คนดีทั้งหลายยินดีในความเกื้อกูลสัตว์

พุทธสุภาษิต

๏ คำอ่านภาษาบาลี

สนฺโต สตฺตหิเต รตา
(อ่านว่า: สัน-โต สัต-ตะ-หิ-เต ระ-ตา)

คำแปลและการขยายความ

เพื่อให้เห็นภาพชัดเจน เรามาดูความหมายของแต่ละคำที่ประกอบกันเป็นภาษิตนี้:

สนฺโต (สันโต): แปลว่า สัตบุรุษ หรือ คนดี หมายถึงผู้ที่มีความสงบทางกาย วาจา ใจ และมีคุณธรรมประจำใจ

สตฺต (สัตตะ): แปลว่า สัตว์ หรือ สรรพสัตว์ ในที่นี้หมายถึงสิ่งมีชีวิตทั้งหลาย ไม่ว่าจะเป็นมนุษย์หรือสัตว์เดรัจฉาน

หิเต (หิเต): แปลว่า ประโยชน์ หรือ ความเกื้อกูล คือการทำสิ่งที่เป็นคุณ เป็นประโยชน์ต่อผู้อื่น

รตา (ระตา): แปลว่า ยินดี หรือ รื่นเริง หมายถึงความรู้สึกอิ่มเอิบใจที่ได้ทำสิ่งนั้น

ความหมายโดยสรุป:

คนที่เป็นสัตบุรุษหรือคนดีที่แท้จริงนั้น ไม่เพียงแต่จะไม่เบียดเบียนผู้อื่นเท่านั้น แต่เขายังมี "ความสุข" และ "ความเต็มใจ" ที่ได้เป็นผู้ให้ และได้ช่วยเหลือเกื้อกูลเพื่อนร่วมโลก โดยไม่ได้ทำไปตามหน้าที่ แต่ทำไปเพราะความเมตตาที่เปี่ยมอยู่ในใจครับ

บทสรุป

พุทธสุภาษิตบทนี้สอนให้เรายกระดับจิตใจจากการ "อยู่เพื่อตัวเอง" ไปสู่การ "อยู่เพื่อผู้อื่น" คนดีจะมองเห็นความทุกข์ของคนอื่นเป็นเรื่องสำคัญ และจะรู้สึกมีความสุขทุกครั้งที่ได้หยิบยื่นความช่วยเหลือ (ธรรมะในข้อ "กรุณา") ซึ่งการทำเพื่อประโยชน์ของส่วนรวมนี้เอง คือเครื่องหมายที่บ่งบอกความเป็นคนดีตามหลักพุทธศาสนา
๛