|
 |
|
หั ว ข้ อ เ รื่ อ ง ที่ ๒๐ : ศีลข้อที่ ๔ |
|
โ ด ย : พ.อ.ปิ่น มุทุกันต์ |
เรื่องของศีล ๕ เราว่ามาถึง ๓ ข้อแล้ว ตอนนี้จะเริ่มข้อที่
๔ อันได้แก่
มุสาวาทา เวรมณี.......เจตนางดเว้นจากการพูดเท็จ
ความมุ่งหมาย ศีลข้อนี้
ท่านบัญญัติไว้ เพื่อป้องกันการทำลายประโยชน์ของตนและผู้อื่น
ด้วยการพูดเท็จ และให้รู้จักรักษาวาจาของตน ให้เป็นที่เชื่อถือได้
ข้อห้าม เมื่อเพ่งความมุ่งหมายดังกล่าว
พึงทราบว่า ในสิกขาบทนี้ท่านห้าม
๑. มุสา
๒. อนุโลมมุสา
๓. ปฏิสสวะ
การกระทำในข้อ ๑ ศีลขาด การกระทำในข้อ ๒ -
๓ ศีลด่างพร้อย ทางละเมิดศีลมุสา
มุสา แปลว่า เท็จ ได้แก่ โกหก
ส่วนมากเราเข้าใจว่า การพูดโกหก คือใช้ปากพูด แต่ในทาง
ศีล ท่านหมาย ถึงการทำเท็จทุกอย่าง จะเท็จด้วยการพูด หรือเท็จด้วยการไม่พูดก็
เท็จได้
ทั้งนั้น เมื่อแยกวิธีทำเท็จแล้ว ก็มีอยู่ ๒ ทางคือ
ทางวาจา และ ทางกาย
เท็จทางวาจา คือพูดออกมาเป็นคำเท็จ
ตรงกับคำโกหกชัดๆ ซึ่งเป็นที่เข้าใจกันอยู่แล้ว
เท็จทางกาย คือทำเท็จด้วยร่างกาย
เช่นเขียนจดหมายโกหก รายงานเท็จ ทำหลักฐานปลอม
ตีพิมพ์ข่าวเท็จเผยแผ่ ทำเครื่องหมายให้คนอื่นหลงเชื่อ
ตลอดจนการใช้ใบ้ ให้คนอื่นเข้าใจ
ผิดเช่นสั่นศีรษะในเรื่องควรรับ หรือพยักหน้าในเรื่องควรปฏิเสธ
หมายความว่า ศีลข้อนี้ ผิด
ได้ทั้งทางกาย ทั้งทางวาจา แม้อยู่ลำพังคนเดียวก็ผิดได้
คนใบ้พูดไม่เป็นเลยก็ผิดได้
|
|
|