เป็นมนุษย์เป็นได้เพราะใจสูง อยู่เหนือความทุกข์ ความสุข
.
มีจิตใจสูง อยู่ #เหนือ ความทุกข์ ถ้ามันยังแช่ ยังหมก ยังจมอยู่ในกองทุกข์ หรือปัญหากลุ้มรุมต่างๆ นานา มันก็ยังไม่มีจิตใจสูง มันมีจิตใจธรรมดา หรือจิตใจต่ำ จมอยู่ หรือกลิ้งเกลือกอยู่ หรือหมักหมมอยู่ด้วยความทุกข์ทรมาน ปัญหานานาประการ
.
ดีใจ เสียใจ ดีใจ เสียใจ ดีใจ เสียใจ
อยู่แต่อย่างนี้ ไม่เคยสูง #เหนือ ความดีใจ และเสียใจ
.
พอดีใจก็บ้าไปเลยก็มุดหัวหลงไปใต้ความดี หลงดี บ้าดี เมาดี อะไรไปเลย อย่างนี้มันไม่สูงหรอก ระวัง บ้าดี เมาดี หลงดี ไม่ใช่ดีนะ
.
บ้าบุญ เมาบุญ หลงบุญ ก็เหมือนกันแหละ
.
ไอ้บ้าสุข หลงสุข ก็เหมือนกันแหละ
.
ถ้ามันมีคำว่า "บ้า" แล้วมันใช้ไม่ได้
.
ดีก็ต้องดีชนิดที่ไม่บ้า ไม่หลง ไม่เมา จึงจะมีความใจสูง มีจิตใจสูง อยู่เหนือปัญหา อยู่เหนือความทุกข์
.
#ประโยชน์คือเครื่องผูกพันทำให้ใจต่ำ
.
เดี๋ยวนี้มันเห็นแก่ประโยชน์ทางวัตถุกันทั้งโลกคำว่า ประโยชน์นี้มันมีความหมายบางอย่าง ซึ่งคุณไม่เคยเรียนบาลีอาจจะไม่รู้ก็ได้ คำว่า ประโยชน์มันแปลว่า "ผูกพัน" ไม่ใช่แปลว่า อร่อย สวยงาม วิเศษวิโส
.
คำว่า ประ-โย-ชะ-นะ ประโยชน์แปลผูกพันรอบด้าน ผูกพันรอบด้านเลย ประกอบ รัดรึง ผูกพันไว้รอบด้าน
.
อธิบายได้ง่ายๆ ว่า ไอ้สิ่งที่เราพอใจน่ะมันผูกพันจิตใจ เดี๋ยวนี้เค้าก็เห็นถือเงินเป็นสรณะ มุ่งเงินเป็นประโยชน์กัน ไอ้เงินนั่นก็คือ สิ่งผูกพันจิตใจ
.
ประโยชน์มันผูกพันลากไป ประโยชน์ทำให้ติดอยู่ที่ประโยชน์ #ไม่เป็นอิสระ แม้แต่สวรรค์ สวรรค์วิมานนั่นก็เป็นประโยชน์
.
คำว่า ประโยชน์เป็นสิ่งที่น่ากลัวอย่างนี้ แต่เราก็บูชาประโยชน์กันทั้งนั่น ความคิดชั่วทุจริตทั้งหลายก็ทำไปเพราะบูชาประโยชน์ ประโยชน์ผูกพันให้จิตอยู่ในกองทุกข์ ให้จิตอยู่ในวัฏสงสาร เวียนว่ายอยู่ในกองทุกข์
.
หลุดพ้นจากประโยชน์แล้วจึงจะเป็น "โลกุตตระ" อยู่ #เหนือโลก ได้
.
มนุษย์สมบูรณ์ก็พ้นจากการผูกพันของประโยชน์...ไม่จมอยู่ในการผูกพันบีบคั้นของประโยชน์...เป็นมนุษย์ที่ไม่เต็มมันก็ตกอยู่ใต้อำนาจของความอยาก หรือของประโยชน์
.
มันเป็นปลาที่ยังกินเบ็ดอยู่เพราะความโง่ของมันนั่นแหละ แต่มันคิดว่าฉลาด มันได้กินเหยื่อเข้าไปมันคิดว่า มันฉลาด แต่แล้วมันก็ติดเบ็ดอยู่กับเบ็ดเพราะเหยื่อ นี้เขาเรียกว่า มันไม่ที่สุด ไม่ถึง #จุดสูงสุดของความเป็นมนุษย์
.
#สุขด้วยกิเลสคือสุขปลอม
.
ความสุขที่แท้จริง หมายถึงความสุขที่ไม่หลอกลวง ความสุขที่หลอกลวงนั้นเป็นของกิเลสของความโง่ ถ้าคนเรามีความโง่ ก็ต้องไปหลงเอายึดของที่ไม่ใช่ความสุขมาเป็นความสุขของเราเสมอ แบบนี้เขาเรียกกันมาตั้งแต่โบราณว่า #เห็นกงจักรเป็นดอกบัว กรณีเช่นนี้มีอยู่เป็นอันมาก คนที่เห็นกงจักรเป็นดอกบัวแล้วก็ย่อมจะวินาศ เกิดความลุ่มหลงนักๆ เข้าจนกลายเป็นเหยื่อของกิเลสตัณหาเหล่านั้นจนหมดเนื้อหมดตัว
.
คนในโลกรู้จักแต่ความสุขที่มีเหยื่อสนองกิเลส ไม่ใช่ความสุขชนิดที่อยู่เหนือกิเลส เป็นความสุขที่ต้องกินกันเรื่อย ต้องเติมกันเรื่อย ให้มีความเอร็ดอร่อยอยู่เรื่อย มันคนละอย่างกับความสุขชนิดที่ไม่ต้องกินกันอีกต่อไป
.
พุทธทาสภิกขุ