ค้นหาในเว็บไซต์ :

ยาวเทว อนตฺถาย ญตฺตํ พาลสฺส ชายติ หนฺติ พาลสฺส สุกฺกํสํ มุทฺธํ อสฺส วิปาตยํ ความรู้เกิดแก่คนพาล ก็เพียงเพื่อความฉิบหาย, มันทำสมองของเขาให้เขว, ย่อมฆ่าส่วนที่ขาวของคนพาลเสีย


○ พุทธสุภาษิตบทนี้กล่าวถึงโทษของความรู้เมื่ออยู่ในมือของคนพาล คือแทนที่ความรู้จะนำไปสู่ความเจริญ กลับนำไปใช้ในทางที่ผิด เพราะขาดปัญญาและคุณธรรมกำกับ จึงทำให้ตนเองเสื่อมเสียยิ่งขึ้น

มีข้อสำคัญที่ควรทำความเข้าใจก่อน คือคำว่า “ความรู้” ในที่นี้ไม่ได้หมายความว่าความรู้เป็นสิ่งไม่ดี แต่ชี้ให้เห็นว่า หากบุคคลมีความรู้แต่ขาดวิจารณญาณและความประพฤติที่ถูกต้อง ความรู้นั้นก็อาจกลายเป็นเครื่องทำลายตนเองได้

1. บทบาลีและคำแปล

ยาวเทว อนตฺถาย ญตฺตํ พาลสฺส ชายติ
หนฺติ พาลสฺส สุกฺกํสํ มุทฺธํ อสฺส วิปาตยํ

คำแปล

ความรู้หรือความสามารถที่เกิดขึ้นแก่คนพาล ย่อมเป็นไปเพื่อความฉิบหายโดยส่วนเดียว เพราะมันทำลายส่วนแห่งความดีของคนพาล และทำให้ศีรษะของเขาแตกทำลาย

ตรวจสอบบาลี: ข้อความที่ยกมาถือว่าถูกต้องตามรูปคาถาธรรมบทที่ ๗๒ แห่งพาลวรรค โดยมีการเขียนคำว่า มุทฺธํ อสฺส แยกกัน ซึ่งสามารถเขียนสนธิรวมเป็น มุทฺธมสฺส ได้เช่นกัน

2. คำอ่านบาลี

ยาวะเทวะ อะนัตถายะ ญัตตัง พาลัสสะ ชายะติ

หันติ พาลัสสะ สุกกังสัง มุทธัง อัสสะ วิปาตะยัง

คำอ่านแบบแบ่งวรรค:

- ยาวเทว — ยา-วะ-เท-วะ
- อนตฺถาย — อะ-นัด-ถา-ยะ
- ญตฺตํ — ญัด-ตัง
- พาลสฺส — พา-ลัด-สะ
- ชายติ — ชา-ยะ-ติ
- หนฺติ — หัน-ติ
- สุกฺกํสํ — สุก-กัง-สัง
- มุทฺธํ — มุด-ธัง
- อสฺส — อัด-สะ
- วิปาตยํ — วิ-ปา-ตะ-ยัง

3. แปลศัพท์และอธิบายความหมาย

บาลี ความหมาย
ยาวเทว โดยส่วนเดียว, เพียงเพื่อ
อนตฺถาย เพื่อความไม่เป็นประโยชน์, เพื่อความฉิบหาย
ญตฺตํ ความรู้, ความสามารถ, สิ่งที่ตนได้เรียนรู้
พาลสฺส ของคนพาล
ชายติ ย่อมเกิดขึ้น
หนฺติ ย่อมฆ่า, ย่อมทำลาย
สุกฺกํสํ ส่วนที่ดี, ส่วนแห่งบุญกุศล
มุทฺธํ ศีรษะ, ในอรรถกถาใช้อุปมาแทนปัญญา
อสฺส ของเขา
วิปาตยํ ทำให้แตกทำลาย, ทำให้พินาศ

ข้อสังเกตเกี่ยวกับคำว่า ญตฺตํ (ญัตตัง) ในคาถานี้ ไม่ควรจำกัดความหมายเฉพาะความรู้ทางวิชาการเท่านั้น อรรถกถาอธิบายครอบคลุมถึงศิลปวิทยา ความสามารถ ยศ อำนาจ และความสำเร็จที่บุคคลได้รับด้วย

4. อธิบายเพิ่มเติมในทางธรรม

พุทธสุภาษิตบทนี้แสดงให้เห็นว่า ความรู้และความสามารถมิได้เป็นเครื่องรับประกันความเจริญของชีวิตเสมอไป เพราะความรู้จะให้คุณหรือให้โทษนั้น ขึ้นอยู่กับผู้ใช้และธรรมะที่กำกับจิตใจ

ประการที่ ๑ ความรู้ที่ขาดปัญญา ย่อมนำไปสู่ความเสียหาย

คนพาลแม้จะมีความรู้ มีความสามารถ หรือมีตำแหน่งหน้าที่สูงส่ง แต่หากขาดความคิดพิจารณา ไม่รู้จักผิดชอบชั่วดี และไม่รู้จักประมาณตน ก็อาจนำความรู้นั้นไปใช้ในทางที่ผิด เช่น ใช้ความรู้เอาเปรียบผู้อื่น ใช้อำนาจเพื่อประโยชน์ส่วนตน หรือใช้ความสามารถเพื่อสร้างชื่อเสียงโดยไม่คำนึงถึงความถูกต้อง

ประการที่ ๒ ความรู้ที่ขาดคุณธรรม อาจกลายเป็นเครื่องทำลายตนเอง

เมื่อคนพาลได้รับความรู้หรือความสามารถแล้ว กลับเกิดความหลงตน สำคัญว่าตนเหนือกว่าผู้อื่น ไม่ยอมรับฟังคำแนะนำ และใช้ความรู้นั้นไปในทางที่ผิด ความรู้ซึ่งควรเป็นเครื่องสร้างประโยชน์จึงกลับกลายเป็นเหตุแห่งความเสื่อม

ประการที่ ๓ ความหลงตนทำลายปัญญาและคุณความดี

คำว่า สุกฺกํสํ หมายถึงส่วนที่ดีหรือส่วนแห่งกุศล ส่วนคำว่า มุทฺธํ ซึ่งแปลตามศัพท์ว่า ศีรษะ อรรถกถาอธิบายเป็นนัยถึงปัญญา

จึงสื่อความหมายว่า คนพาลที่หลงติดอยู่ในความรู้ ความสามารถ หรืออำนาจของตน ย่อมทำลายทั้งคุณความดีและปัญญาของตนเอง เปรียบเสมือนทำลายศีรษะของตนให้แตกพินาศ

5. ตัวอย่างการนำไปใช้ในชีวิตประจำวัน

- ผู้มีความรู้แต่ใช้ความรู้หลอกลวงผู้อื่น ความรู้นั้นย่อมนำความเดือดร้อนมาสู่ตน
- ผู้มีตำแหน่งสูงแต่ใช้อำนาจโดยไม่เป็นธรรม ย่อมทำลายความน่าเชื่อถือและเกียรติยศของตน
- ผู้มีความสามารถแต่เย่อหยิ่ง ไม่ยอมรับฟังใคร ย่อมพลาดโอกาสที่จะพัฒนาตนเอง
- ผู้มีความรู้ทางธรรมแต่ไม่ประพฤติปฏิบัติตาม ย่อมไม่อาจได้รับประโยชน์จากธรรมะอย่างแท้จริง
ดังนั้น ผู้มีความรู้จึงควรมีความถ่อมตน มีศีลธรรม และใช้ปัญญาพิจารณาผลดีผลเสียก่อนลงมือกระทำสิ่งใด

6. สรุปใจความสำคัญ

พุทธสุภาษิตบทนี้สอนว่า ความรู้และความสามารถหากอยู่กับคนพาลที่ขาดปัญญาและคุณธรรม ก็อาจกลายเป็นเครื่องนำความฉิบหายมาสู่ตนเอง แทนที่จะสร้างประโยชน์ กลับทำลายทั้งความดี ปัญญา และความเจริญของชีวิต

ความรู้ทำให้คนมีความสามารถ แต่คุณธรรมและปัญญาทำให้คนใช้ความสามารถนั้นได้อย่างถูกต้อง
ข้อคิดเตือนใจ

“มีความรู้ต้องมีปัญญากำกับ มีความสามารถต้องมีคุณธรรมควบคุม มิฉะนั้นสิ่งที่ควรเป็นประโยชน์ อาจกลับกลายเป็นภัยแก่ตนเอง”

7. แหล่งที่มา
- พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ธรรมบท พาลวรรค คาถาที่ ๗๒
- เรื่องประกอบคาถาในอรรถกถาธรรมบท เรียกว่า สัฏฐิกูฏเปตวัตถุ (Saṭṭhikūṭapetavatthu) เรื่องเปรตผู้ถูกทุบด้วยค้อนหกหมื่นอัน
๛



24







   

 ธรรมะไทย