• พุทธสุภาษิต •

นตฺถิ โลเก อนินฺทิโต
ผู้ไม่ถูกนินทา ไม่มีในโลก

○ คำอ่านบาลี

นัด-ถิ โล-เก อะ-นิน-ทิ-โต

○ แปลศัพท์

- นตฺถิ = ไม่มี
- โลเก = ในโลก, ในหมู่คนในโลก
- อนินฺทิโต = ผู้ไม่ถูกนินทา, ผู้ไม่มีใครตำหนิ

รวมความว่า:

“ผู้ที่ไม่ถูกนินทาเลย ไม่มีในโลก”

○อธิบายเพิ่มเติม

พุทธสุภาษิตนี้เป็นข้อเตือนใจให้เข้าใจ ธรรมชาติของโลกและความคิดเห็นของผู้คน เพราะคนเรามีความคิด ความชอบ และมุมมองแตกต่างกัน สิ่งที่คนหนึ่งเห็นว่าดี อีกคนหนึ่งอาจเห็นว่าไม่ดี แม้ผู้ที่ประพฤติดี มีคุณธรรม และทำประโยชน์แก่ส่วนรวม ก็ยังอาจถูกตำหนิหรือนินทาได้
ดังนั้น เราไม่ควรตั้งความหวังว่า “จะทำอย่างไรให้ทุกคนชอบเราและไม่มีใครพูดถึงเราในทางไม่ดี” เพราะเป็นสิ่งที่ทำได้ยากหรือแทบเป็นไปไม่ได้
สิ่งที่ควรทำคือ ตรวจสอบตนเองด้วยธรรม หากสิ่งที่เราทำนั้นถูกต้อง สุจริต ไม่เบียดเบียนผู้อื่น และเป็นประโยชน์ ก็ควรตั้งใจทำต่อไป ไม่หวั่นไหวไปตามคำสรรเสริญหรือนินทา

แต่พุทธสุภาษิตนี้ก็ไม่ได้หมายความว่า เมื่อถูกตำหนิแล้วเราควรเพิกเฉยทั้งหมด หากคำตำหนินั้นมีเหตุผลและชี้ให้เห็นข้อบกพร่องของเรา ก็ควรนำมาพิจารณาและแก้ไขตนเอง เพราะ คำตำหนิที่มีประโยชน์สามารถเป็นครูของเราได้

เมื่อถูกนินทาควรทำอย่างไร?

๑. พิจารณาว่าคำพูดนั้นจริงหรือไม่
ถ้าเป็นความจริง ก็ควรยอมรับและแก้ไขตนเอง
๒. ถ้าไม่เป็นความจริง
ไม่จำเป็นต้องทุกข์ใจหรือเสียเวลาตอบโต้ทุกเรื่อง ควรวางใจให้มั่นคง
๓. ไม่ตอบโต้ด้วยการนินทากลับ
เพราะจะทำให้ความขัดแย้งเพิ่มขึ้น และทำให้ใจของเราเศร้าหมอง
๔. ยึดความถูกต้องเป็นหลัก
ทำหน้าที่ของตนให้ดีที่สุด โดยไม่จำเป็นต้องทำทุกอย่างเพื่อให้คนทั้งโลกพอใจ

○ ข้อคิดจากพุทธสุภาษิต

“เราไม่สามารถควบคุมปากของคนอื่นได้ แต่เราสามารถควบคุมการกระทำและจิตใจของเราได้”
คำสรรเสริญทำให้เราดีใจ คำนินทาทำให้เราเสียใจ หากปล่อยใจให้ขึ้นลงตามคำพูดของคนอื่น ชีวิตก็จะหาความสงบได้ยาก ผู้มีปัญญาจึงรู้จัก ฟังคำชมโดยไม่หลง และฟังคำนินทาโดยไม่หวั่นไหว พร้อมนำสิ่งที่เป็นประโยชน์มาปรับปรุงตนเอง

○ สรุป

“ในโลกนี้ไม่มีใครที่ไม่เคยถูกนินทา จึงไม่ควรทุกข์เพราะคำพูดของผู้อื่นจนเกินไป”
เมื่อถูกนินทา ให้ตรวจสอบตนเองก่อน หากผิดก็แก้ หากไม่ผิดก็วางใจ แล้วดำเนินชีวิตด้วยความสุจริตและมีสติ เพราะสิ่งสำคัญไม่ใช่การทำให้ทุกคนชอบเรา แต่คือ การทำตนให้ถูกต้องดีงาม แม้จะมีคนบางคนไม่เห็นด้วยก็ตาม
๛