"วิสฺสฏฺเฐปิ น วิสฺสเส แม้ในคนคุ้นเคย ก็ไม่ควรไว้ใจ"

พุทธศาสนสุภาษิต

คำอ่านภาษาบาลี
วิสฺสฏฺเฐปิ น วิสฺสเส
(อ่านว่า: วิด-สัด-เถ-ปิ นะ วิด-สะ-เส)

อธิบายเพิ่มเติม
คำสอนนี้ไม่ได้แปลว่าให้เราเป็นคนขี้ระแวงจนใช้ชีวิตไม่มีความสุขนะครับ แต่เป็นการสอนให้เรา "ไม่ประมาท" โดยมีประเด็นที่น่าสนใจดังนี้:

ธรรมชาติของใจคน: จิตใจมนุษย์เปลี่ยนแปลงได้เสมอตามกาลเวลาและผลประโยชน์ วันนี้เขาดีกับเรา แต่อนาคตสถานการณ์อาจเปลี่ยนไปจนทำให้เขาทำในสิ่งที่เราคาดไม่ถึง

ความคุ้นเคยทำให้ลดการป้องกัน: เมื่อเราสนิทสนมกับใคร เรามักจะเปิดเผยความลับ จุดอ่อน หรือทรัพย์สินไว้กับคนนั้นโดยไม่มีการป้องกัน เพราะคิดว่า "ไม่เป็นไรหรอก คนกันเอง" จุดนี้เองที่มักนำมาซึ่งความเสียหายหากความสัมพันธ์นั้นเปลี่ยนไป

การรักษาระยะห่างที่พอดี: การไม่ไว้ใจในที่นี้คือการ มีสติ รู้ว่าควรจะเปิดเผยข้อมูลหรือฝากความหวังไว้ที่ใครแค่ไหน เพื่อที่ว่าหากเกิดเหตุการณ์ไม่คาดฝัน เราจะได้ไม่ล้มครืนไปทั้งหมด

ข้อสังเกต: ในทางธรรม ท่านสอนให้เราวางใจอยู่บนความจริง (อนิจจัง) ว่าทุกอย่างไม่แน่นอน แม้แต่ความจริงใจของคนอื่นก็เป็นสิ่งที่ไม่แน่นอนเช่นกัน

สรุป
พุทธสุภาษิตนี้สอนให้เรา "ครองตนด้วยความไม่ประมาท" แม้กับคนที่ใกล้ชิดที่สุด ก็ควรมีความยับยั้งชั่งใจ ไม่เทความลับหรือความหวังทั้งหมดไปไว้ที่ผู้อื่นจนหมดตัว เพื่อเป็นการป้องกันความเสียใจและความผิดหวังที่อาจเกิดขึ้นในอนาคต
๛