กมฺมุนา วตฺตตี โลโก สัตว์โลกย่อมเป็นไปเพราะกรรม

• พุทธสุภาษิต •

กมฺมุนา วตฺตตี โลโก

แปลว่า: สัตว์โลกย่อมเป็นไปเพราะกรรม

- คำอ่าน

กัมมุนา วัตตะตี โลโก

- แยกศัพท์บาลี

กมฺมุนา (กัมมุนา) = ด้วยกรรม, เพราะกรรม — เป็นคำว่า กรรม ในรูปเครื่องมือ/เหตุ
วตฺตตี (วัตตะตี) = ย่อมเป็นไป, ย่อมดำเนินไป, ย่อมเป็นอยู่
โลโก (โลโก) = โลก, หมู่สัตว์, สรรพสัตว์ที่อยู่ในโลก

ดังนั้น เมื่อรวมความหมายตามศัพท์ คือ
“โลกย่อมเป็นไปด้วยกรรม” หรือ “สัตว์โลกย่อมเป็นไปตามกรรม”

• อธิบายเพิ่มเติม

พุทธสุภาษิตนี้สอนให้เห็น กฎแห่งกรรม ว่า การดำเนินชีวิตของสัตว์โลกย่อมเกี่ยวเนื่องกับการกระทำของตนเอง

กรรมในพระพุทธศาสนาไม่ได้หมายถึงเพียง “ผลที่ได้รับ” แต่หมายถึง การกระทำที่มีเจตนา โดยเฉพาะทางกาย วาจา และใจ เมื่อมีการกระทำแล้ว ย่อมมีผลติดตามมา

ทำดี มีเจตนาดี → เป็นเหตุให้เกิดผลที่ดี
ทำชั่ว มีเจตนาชั่ว → เป็นเหตุให้เกิดผลที่ไม่ดี
ความคิด คำพูด และการกระทำในปัจจุบัน → มีส่วนกำหนดทิศทางชีวิตในอนาคต

อย่างไรก็ตาม กรรมไม่ได้หมายความว่าทุกสิ่งทุกอย่างที่เกิดขึ้นในชีวิตถูกกำหนดไว้ตายตัว เพราะการกระทำใหม่ในปัจจุบันก็เป็นเหตุปัจจัยใหม่ได้เช่นกัน เราจึงสามารถเปลี่ยนแปลงชีวิตด้วยการสร้างเหตุที่ดีในปัจจุบัน

• ข้อคิดจากพุทธสุภาษิต

สิ่งสำคัญจึงไม่ใช่การมัวถามว่า
“ทำไมเราจึงต้องได้รับสิ่งนี้?”
แต่ควรถามว่า
“จากวันนี้ไป เราจะสร้างกรรมหรือเหตุปัจจัยที่ดีอย่างไร?”

• สรุป

ชีวิตจะดำเนินไปในทิศทางใด ย่อมเกี่ยวข้องกับเหตุที่เราได้กระทำไว้ และสิ่งที่เรากำลังกระทำอยู่ในปัจจุบัน

• คติเตือนใจ:

“ทำเหตุอย่างไร ย่อมมีผลเช่นนั้น จึงควรระวังกาย วาจา และใจ สร้างแต่กรรมดีอยู่เสมอ”
๛