กุฏฺฐํ วิปฺผวิตํ เสยฺโย นเตฺว เว กิจฺจิ โย นโร ไม้ลอยน้ำยังดีกว่าบางคนที่ไม่พูดจริง



พุทธสุภาษิต
เอกนิบาตชาดก


๏ พุทธสุภาษิตบทนี้มาจาก พระไตรปิฎก เล่มที่ ๒๗ พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก (อลิกชาดก) เป็นการเปรียบเทียบถึงคุณค่าของ "สัจจะ" หรือความสัตย์จริงในตัวคน
________________________________________
1. คำอ่านภาษาบาลี
สำหรับการอ่านออกเสียงบาลีอักษรไทย สามารถอ่านได้ดังนี้:
กุฏฺฐํ (กุด-ถัง)
วิปฺผวิตํ (วิบ-พะ-วิ-ตัง)
เสยฺโย (เสย-โย)
นเตฺว (นะ-เตฺว)
เว (เว)
กิจฺจิ (กิด-จิ)
โย (โย)
นโร (นะ-โร)
________________________________________

2. คำแปลและการอธิบาย

คำแปลโดยพยัญชนะ: "ท่อนไม้อันลอยไปตามกระแสน้ำ ยังประเสริฐกว่า (ดีกว่า) นรชนคนใดคนหนึ่งที่พูดคำเท็จ"
คำอธิบายเพิ่มเติม:
• กุฏฺฐํ (ท่อนไม้): ในที่นี้หมายถึงท่อนไม้ที่ผุพัง ลอยเท้งเต้งไปตามน้ำ ไม่มีชีวิตจิตใจ ไม่มีค่าในทางเศรษฐกิจ
• วิปฺผวิตํ (ลอยไป/ซัดไป): สื่อถึงสิ่งที่ไม่มีจุดหมาย ปล่อยไปตามกระแส
• เสยฺโย (ดีกว่า/ประเสริฐกว่า): เป็นการเปรียบเทียบขั้นกว่า

ทำไมไม้ลอยน้ำถึงดีกว่าคนพูดโกหก?
1. ไม้ไม่หลอกลวง: ไม้ลอยน้ำเป็นอย่างไรก็เป็นอย่างนั้น มันทำหน้าที่ตามธรรมชาติของมัน ไม่ให้โทษแก่ใครโดยการมุสา
2. คนพูดเท็จทำลายความเชื่อถือ: มนุษย์เป็นสัตว์สังคมที่อยู่ได้ด้วยความไว้วางใจ เมื่อคนเราพูดโกหก (มุสาวาท) ย่อมทำลายสายสัมพันธ์และสร้างความเดือดร้อนให้ผู้อื่น
3. คุณค่าความเป็นมนุษย์: ในทางพุทธศาสนา "สัจจะ" คือพื้นฐานของศีลธรรม หากคนเราพูดโกหกได้ ก็มีแนวโน้มที่จะทำบาปอย่างอื่นได้ง่ายขึ้น ความเป็นคนจึงดูด้อยค่าลงไปกว่าวัตถุที่ไร้ชีวิตเสียอีก
________________________________________

3. บทสรุป
พุทธสุภาษิตนี้สอนให้เรา "เห็นคุณค่าของการรักษาคำพูด" โดยชี้ให้เห็นว่า ความเป็นคนไม่ได้วัดกันที่รูปร่างหน้าตาหรือสถานะ แต่ตัดสินกันที่ ความซื่อสัตย์ หากใครก็ตามที่พูดจาเชื่อถือไม่ได้ มีนิสัยกลับกลอก มักง่ายในการโกหก ผู้นั้นก็มีค่าน้อยกว่าเศษไม้ที่ลอยไปตามน้ำเสียอีก เพราะไม้ยังไม่มีพิษมีภัย แต่คนพูดปดนั้นสร้างภัยได้มหันต์ ๛
________________________________________