ปุตฺตทารา ทิสา ปจฺฉา บุตรภรรยาเหมือนทิศเบื้องหลัง

พุทธสุภาษิตนี้มีความหมายลึกซึ้งเกี่ยวกับ หน้าที่ของคนในครอบครัว โดยเฉพาะบุตรและภรรยาในฐานะผู้คอยเกื้อหนุนชีวิต

• พุทธสุภาษิต •

ปุตฺตทารา ทิสา ปจฺฉา
บุตรภรรยาเหมือนทิศเบื้องหลัง

คำอ่านบาลี

ปุด-ตะ-ทา-รา ทิ-สา ปัจ-ฉา

แยกศัพท์ได้ดังนี้

ปุตฺต อ่านว่า ปุด-ตะ = บุตร, ลูก
ทารา อ่านว่า ทา-รา = ภรรยา, คู่ครอง
ทิสา อ่านว่า ทิ-สา = ทิศ
ปจฺฉา อ่านว่า ปัจ-ฉา = เบื้องหลัง, ด้านหลัง

รวมความว่า
“บุตรและภรรยาเป็นดุจทิศเบื้องหลัง”

อธิบายเพิ่มเติม

คำว่า “ทิศเบื้องหลัง” เป็นอุปมาที่ปรากฏในหลักธรรมเรื่อง ทิศ ๖ โดยเปรียบคนในครอบครัวเป็นทิศที่อยู่เบื้องหลังของชีวิต

เหตุที่เรียกว่า “เบื้องหลัง” เพราะครอบครัวเป็นผู้คอย สนับสนุน เกื้อกูล และเป็นกำลังใจอยู่เบื้องหลัง ผู้ที่ทำหน้าที่ของตนในสังคม เปรียบเสมือนกำลังสำคัญที่ทำให้ชีวิตดำเนินไปอย่างมั่นคง

สำหรับ สามี พึงปฏิบัติต่อภรรยาด้วยความเคารพ ไม่ดูหมิ่น ให้เกียรติ ซื่อสัตย์ และมอบความรับผิดชอบตามสมควร ส่วน ภรรยา ก็พึงดูแลจัดการงานภายในครอบครัว เอาใจใส่ญาติและทรัพย์สิน ตลอดจนรักษาความซื่อสัตย์ต่อคู่ครอง

ส่วน บุตร ก็มีหน้าที่ตอบแทนพระคุณบิดามารดา ช่วยเหลือครอบครัว และประพฤติตนให้เป็นคนดี

ดังนั้น “ทิศเบื้องหลัง” จึงไม่ได้หมายถึงการอยู่ต่ำกว่าหรือมีความสำคัญน้อยกว่า แต่หมายถึง ผู้ที่คอยเป็นกำลังสนับสนุนอยู่เบื้องหลัง และเป็นส่วนสำคัญของความมั่นคงในชีวิต

สรุปข้อคิด

ครอบครัวที่ดี คือพลังสำคัญที่อยู่เบื้องหลังความสำเร็จของชีวิต
สามี ภรรยา และบุตร ต่างมีหน้าที่เกื้อกูลกันด้วย ความรัก ความเคารพ ความซื่อสัตย์ และความรับผิดชอบ เมื่อทุกคนทำหน้าที่ของตนอย่างเหมาะสม ครอบครัวย่อมเป็นทั้งที่พึ่งทางใจและเป็นกำลังให้ก้าวผ่านอุปสรรคในชีวิตได้

ข้อคิดสั้น ๆ:

“ความสำเร็จของคนหนึ่งคน มิได้เกิดจากตัวเขาเพียงลำพัง แต่มีครอบครัวเป็นกำลังสำคัญที่คอยเกื้อหนุนอยู่เบื้องหลัง”
๛