น วิสฺสเส อวิสฺสฏฺเฐ ไม่ควรคุ้นเคยในคนที่ไม่คุ้นเคยกัน

พุทธสุภาษิต
เอกนิบาตชาดก



๏ พุทธสุภาษิตบทนี้ถือเป็นหลักการครองตนที่ทันสมัยอยู่เสมอ โดยเฉพาะในเรื่องของการสร้างความสัมพันธ์และการระวังภัยที่อาจมาพร้อมกับ "คนแปลกหน้า" หรือคนที่ยังไม่เห็นธาตุแท้
________________________________________

1. คำอ่านภาษาบาลี

น วิสฺสเส อวิสฺสฏฺเฐ
(นะ วิส-สะ-เส อะ-วิส-สัด-เถ)
________________________________________

2. อธิบายความหมายเพิ่มเติม

ความหมายโดยอรรถคือ "อย่าเพิ่งวางใจหรือมอบความไว้วางใจให้กับผู้ที่ยังไม่สนิทสนมกันดีพอ" ซึ่งสามารถขยายความได้ใน 3 มิติ ดังนี้:
• การสังเกตการณ์ (Observation): คนเรามักจะแสดงด้านที่ดีที่สุดออกมาในตอนแรก การไม่รีบด่วนคุ้นเคยคือการเปิดโอกาสให้ "เวลา" ได้ทำหน้าที่คัดกรองนิสัยและสันดานที่แท้จริง
• การป้องกันภัย (Prevention): หลายครั้งความเดือดร้อนมักมาจากการที่เราเปิดเผยข้อมูลส่วนตัว ทรัพย์สิน หรือความลับให้กับคนที่พึ่งรู้จักกันเพียงผิวพรรณ
• ความเหมาะสม (Boundaries): การรักษา "ระยะห่าง" ที่เหมาะสมช่วยให้เรามีสติและไม่ถูกชักจูงหรือหลอกลวงได้ง่าย
ข้อควรระวัง: สุภาษิตนี้ไม่ได้สอนให้เราเป็นคนระแวงจนไร้เพื่อน แต่สอนให้เราเป็นคน "รอบคอบ" (Careful) ก่อนจะยกระดับความสัมพันธ์จากคนรู้จักไปเป็นคนสนิท
________________________________________

3. บทสรุป

พุทธสุภาษิตบทนี้สอนให้เรามี "โยนิโสมนสิการ" (การคิดอย่างแยบคาย) ในการคบคน ไม่ให้เอาใจไปผูกไว้กับความประทับใจแรกพบจนเกินไป ควรใช้ชีวิตด้วยความไม่ประมาท เพราะความคุ้นเคยที่เกิดขึ้นเร็วเกินไปโดยขาดพื้นฐานของความเข้าใจ อาจนำไปสู่ความสูญเสียหรือความทุกข์ในภายหลังได้

๛