"นกฺขตฺตํ ปฏิมาเนนฺตํ อตฺโถ พาลํ อุปจฺจคา ประโยชน์ล่วงเลยคนพาลผู้ถือฤกษ์ไปเสีย"

• พุทธสุภาษิต

คำอ่านภาษาบาลี
"นกฺขตฺตํ ปฏิมาเนนฺตํ อตฺโถ พาลํ อุปจฺจคา" อ่านว่า: นัก-ขัด-ตัง / ปะ-ติ-มา-เนน-ตัง / อัด-โถ / พา-ลัง / อุ-ปัด-จะ-คา

อธิบายเพิ่มเติม
ภาษิตนี้ขยายความได้ว่า "ประโยชน์ย่อมล่วงเลยคนพาลผู้มัวรอคอยฤกษ์ยามอยู่" โดยมีประเด็นที่น่าสนใจดังนี้:

คนพาล (พาลํ): ในทางธรรมไม่ได้แปลว่าคนชั่วร้ายเสมอไป แต่หมายถึง "คนเขลา" หรือผู้ที่ขาดปัญญาในการแยกแยะว่าอะไรคือเหตุปัจจัยที่แท้จริงของความสำเร็จ

การรอฤกษ์ (นกฺขตฺตํ ปฏิมาเนนฺตํ): หมายถึงการผัดวันประกันพรุ่ง หรือการฝากความหวังไว้กับดวงดาว โชคชะตา และกาลเวลา จนละเลยการสร้าง "เหตุ" ที่ดีในปัจจุบัน

ประโยชน์ล่วงเลย (อตฺโถ อุปจฺจคา): โอกาสทอง (Opportunity) มักจะมีเวลาที่จำกัด เมื่อเราไม่คว้าไว้เพราะมัวแต่รอ "เวลาที่เหมาะสมตามความเชื่อ" โอกาสนั้นก็หลุดลอยไปให้คนที่พร้อมกว่า

### บทสรุป
พุทธศาสนาสอนเรื่อง "กัมมวาที" (ถือการกระทำเป็นใหญ่) สุภาษิตบทนี้จึงสอนให้เราเป็นคนลงมือทำทันทีเมื่อมีความพร้อม โดยมองว่า:

"ประโยชน์นั่นแหละเป็นฤกษ์ของประโยชน์เอง ดวงดาวจะทำอะไรได้"

ถ้าเรามีความพร้อม มีความเพียร และทำในสิ่งที่ถูกต้อง นั่นคือ "ฤกษ์ที่ดีที่สุด" แล้ว
๛