การถือเพศบรรพชิตเป็นวิถีชีวิตที่เอื้อต่อการปฏิบัติธรรมให้รู้แจ้งเห็นจริงมากที่สุด เพราะเป็นแบบแผนที่พระพุทธองค์ทรงวางไว้เพื่อการนี้โดยเฉพาะ แต่กระนั้น ใช่ว่าเราจะต้องออกบวชเพื่อบรรลุธรรมเสมอไป

การบรรลุมรรคผลเป็นพระอริยบุคคลมี ๔ ระดับ ระดับแรก คือ พระโสดาบันหรือผู้เข้ากระแสที่จะนำไปสู่พระนิพพาน การบรรลุธรรมขั้นนี้จะเกิดขึ้นเมื่อผู้ปฏิบัติธรรมเห็นแจ้งในกายและจิตตามความเป็นจริง จนกระทั่งปล่อยวางทิฏฐิ ความเชื่อ ทรรศนะและความหลงงมงายทั้งปวงที่ยึดถือไว้และก่อให้เกิดทุกข์แก่ตน โดยตลอดระยะเวลา ๒,๕๐๐ กว่าปีที่ผ่านมา มีอุบาสกและอุบาสิกาจำนวนไม่น้อยที่บรรลุธรรมเป็นพระโสดาบัน

การเข้ากระแสธรรมของพระโสดาบัน มีผลสำคัญสองประการ ประการแรกคือ ปิดกั้นการเกิดในอบายภูมิโดยสิ้นเชิง และประการที่สองซึ่งเป็นที่มาของอุปมาเกี่ยวกับกระแสธรรมคือ การบรรลุโสดาบันย่อมนำไปสู่การบรรลุธรรมขั้นสูงสุด คือเป็นพระอรหันต์ภายในไม่เกิน ๗ ชาติอย่างแน่นอน

พระพุทธองค์เคยตรัสว่า หากจะเปรียบทุกข์เหลือคณาที่เราเคยประสบมาตั้งแต่อดีตชาติเป็นเหมือนดินทั้งหมดในโลก ทุกข์ที่หลงเหลือของพระโสดาบันย่อมไม่ต่างจากเศษดินที่อาจติดในซอกเล็บได้ กล่าวโดยย่อ สำหรับชาวพุทธทุกคน การบรรลุโสดาบันเป็นเป้าหมายที่พึงปรารถนายิ่งและเป็นเป้าหมายที่เป็นไปได้จริง ควรค่าแก่การมุ่งมั่น

ธรรมะคำสอน โดย พระอาจารย์ชยสาโร
แปลถอดความ โดย ปิยสีโลภิกขุ