มา โกธสฺส วสํ คมิ
อย่าลุอำนาจแห่งความโกรธ

• พุทธสุภาษิต •

คำอ่านภาษาบาลี
มา โกธสฺส วสํ คมิ
(อ่านว่า: มา โก-ทัด-สะ วะ-สัง คะ-มิ)

อธิบายเพิ่มเติม
พุทธสุภาษิตบทนี้เตือนสติเราในเรื่อง "การควบคุมอารมณ์โกรธ" โดยแยกศัพทานุกรมได้ดังนี้:

มา แปลว่า อย่า, ห้าม

โกธสฺส (โกธ) แปลว่า ความโกรธ, ความขุ่นเคือง

วสํ แปลว่า อำนาจ, การอยู่ในบังคับ

คมิ แปลว่า ไป, ถึง (ในที่นี้หมายถึง การตกไปอยู่ใต้...)

เมื่อรวมกันจึงแปลว่า "อย่าตกไปสู่อำนาจแห่งความโกรธ" หรือ "อย่าลุอำนาจแห่งความโกรธ"

ทำไมพระพุทธองค์จึงทรงเตือนเช่นนี้?
ในทางพระพุทธศาสนา "ความโกรธ" (โกธะ) เปรียบเสมือนไฟที่เผาผลาญจิตใจของผู้โกรธก่อนเป็นอันดับแรก เมื่อเราปล่อยให้ความโกรธเข้าครอบงำ สติปัญญาและความยับยั้งชั่งใจจะหายไปทันที ทำให้เรากลายเป็น "ทาส" ของอารมณ์ และนำไปสู่การแสดงออกทางคำพูด (วจีกรรม) หรือการกระทำ (กายกรรม) ที่รุนแรง ซึ่งมักจะสร้างความเสียหายต่อทั้งตนเองและผู้อื่นอย่างที่เรียกคืนไม่ได้

สรุป
พุทธสุภาษิตนี้สรุปใจความสำคัญได้ว่า "สติและการยับยั้งชั่งใจคือสิ่งสำคัญที่สุด"

ความโกรธเป็นอารมณ์ธรรมชาติที่เกิดขึ้นได้กับทุกคน แต่สิ่งที่จะแยกแยะความเป็นผู้เจริญคือ "เราจะยอมให้ความโกรธจูงจมูกเราไปทำเรื่องแย่ๆ หรือไม่" การไม่ลุอำนาจแห่งความโกรธ คือการรู้เท่าทันอารมณ์ นิ่งเฉยให้เป็น และใช้สติปัญญาในการแก้ไขปัญหา แทนการใช้ความรุนแรงตามอารมณ์ชั่ววูบ
๛