นานตฺถกามสฺส กเรยฺย อตฺถํ ไม่ควรทำประโยชน์แก่คนที่หวังความพินาศ


คำอ่านภาษาบาลี

นานัตถะกามัสสะ กะเรยยะ อัตถัง
(มาจากคำว่า: น + อนัตถกามัสส + กเรยย + อัตถัง)

อธิบายเพิ่มเติม

พุทธสุภาษิตบทนี้มุ่งสอนให้เรามี "ปัญญา" และ "ความรอบคอบ" ในการช่วยเหลือคน หรือการทำความดี เพราะในโลกนี้ไม่ใช่ทุกคนที่จะปรารถนาดีต่อเรา หรือพร้อมที่จะรับความปรารถนาดีจากเรา

คนที่หวังความพินาศ (อนัตถกามะ): หมายถึง คนที่จ้องจะทำลาย ผู้ที่มีมิจฉาทิฐิ คนพาล หรือคนที่ไม่เคารพในความหวังดีของผู้อื่น

การไม่ควรทำประโยชน์ให้: ไม่ได้แปลว่าให้เราจองเวรหรือใจจืดใจดำ แต่หมายถึง การรู้จักปฏิเสธ หรือ ไม่หยิบยื่นโอกาส/อาวุธให้คนพาลนำไปใช้ทำร้ายตัวเราหรือสังคม

หากเราดันทุรังจะทำประโยชน์ หรือช่วยเหลือคนประเภทนี้ ผลลัพธ์ที่ได้มักจะเป็นโทษมากกว่าคุณ เช่น:

เสียเปล่า: ความปรารถนาดีของเราจะไม่มีค่าสำหรับเขาเลย

แว้งกัด: เขาอาจนำสิ่งที่เราช่วยไปเป็นเครื่องมือกลับมาทำร้ายเราในภายหลัง (เปรียบเสมือนชาวนากับงูเห่า)

ส่งเสริมคนผิด: การช่วยคนพาลบางครั้งเท่ากับเป็นการสนับสนุนให้เขาทำความผิดหรือสร้างความเดือดร้อนให้สังคมมากขึ้น

บทสรุป

"เมตตาต้องมีปัญญาเป็นเครื่องกำกับ"
การทำความดีและการช่วยเหลือผู้อื่นเป็นสิ่งที่ดี แต่ต้องเลือกทำความดีให้ถูกที่ ถูกเวลา และถูกคน การช่วยเหลือคนที่คิดร้ายหรือคนที่ไม่เห็นคุณค่า ไม่เพียงแต่จะสูญเปล่า แต่ยังอาจนำภัยพิบัติมาสู่ตนเองได้อีกด้วย
๛