สพฺเพ อมิตฺเต ตรติ โย มิตฺตานํ น ทุพฺภติ ชนผู้ไม่ประทุษร้ายต่อมิตร ย่อมข้ามพ้นศัตรูได้
สพฺเพ อมิตฺเต ตรติ โย มิตฺตานํ น ทุพฺภติ ชนผู้ไม่ประทุษร้ายต่อมิตร ย่อมข้ามพ้นศัตรูได้
พุทธสุภาษิต
เตมิยชาดก
๏ พุทธสุภาษิตบทนี้มาจาก มิตตานิสังสกถา (ว่าด้วยอานิสงส์ของการไม่ประทุษร้ายมิตร) ซึ่งปรากฏอยู่ในพระไตรปิฎกส่วนขุททกนิกาย ชาดก เป็นบทที่ให้แง่คิดลึกซึ้งเรื่องมนุษยสัมพันธ์และการป้องกันภัย
๑. คำอ่านภาษาบาลี
สพฺเพ อมิตฺเต ตรติ โย มิตฺตานํ น ทุพฺภติ
อ่านว่า: สับ-เพ, อะ-มิด-เต, ตะ-ระ-ติ, โย, มิด-ตา-นัง, นะ, ทุบ-พะ-ติ
๒. อธิบายความหมาย
พุทธสุภาษิตนี้เน้นย้ำถึง "พลังของมิตรภาพ" และ "ความซื่อสัตย์" โดยสามารถแยกอธิบายได้ดังนี้:
การไม่ประทุษร้ายมิตร: หมายถึง การเป็นคนมีความจริงใจไม่คิดคดโกยประโยชน์เข้าตัว ไม่ใส่ร้าย ไม่หักหลัง และพร้อมช่วยเหลือเพื่อนในยามยาก
ย่อมข้ามพ้นศัตรู: ในทางธรรมและทางโลก "ศัตรู" ไม่ได้หมายถึงแค่คนที่มีเรื่องกันเท่านั้น แต่รวมถึงอุปสรรค ภัยอันตราย และความโดดเดี่ยว การที่เรามีมิตรที่ดีและเราเองก็เป็นมิตรที่ดีต่อผู้อื่น จะทำให้เรามี "เกราะป้องกัน"
เมื่อเรามีปัญหา มิตรจะช่วยชี้ทางหรือยื่นมือเข้าหา
เมื่อเราตกต่ำ มิตรจะคอยค้ำจุน ทำให้ศัตรูหรือคนคิดร้ายทำอันตรายเราได้ยากขึ้น
"คนที่มีมิตรแท้ล้อมรอบ ก็เหมือนมีกำแพงที่มองไม่เห็นคอยปกป้องภัย"
๓. บทสรุป
หัวใจสำคัญของบทนี้คือ "ธรรมะคุ้มครองผู้ประพฤติธรรม" ครับ การให้ใจกับคนอื่นอย่างซื่อสัตย์ ผลลัพธ์ที่ได้คือความปลอดภัยและการสนับสนุนจากรอบข้าง
สรุปสั้นๆ: หากคุณเป็นเพื่อนที่ดีและจริงใจต่อทุกคน คุณจะไม่มีวันโดดเดี่ยว และความดีนั้นจะเป็นพลังที่ช่วยให้คุณผ่านพ้นวิกฤตหรือคนที่คิดร้ายไปได้อย่างสง่างาม
๛
