ผาตึ กยิรา อวิเหฐยํ ปรํ ควรทำแต่ความเจริญ อย่าเบียดเบียนผู้อื่น
• พุทธสุภาษิต:
ผาตึ กยิรา อวิเหฐยํ ปรํ
คำแปล: ควรทำแต่ความเจริญ อย่าเบียดเบียนผู้อื่น
๑. คำอ่านภาษาบาลี
ผาติง กะยิรา อะวิเหฐะยัง ปะรัง
แยกอ่านเป็นคำได้ดังนี้
- ผาตึ อ่านว่า ผา-ติง หมายถึง ความเจริญ ความงอกงาม หรือความเพิ่มพูน
- กยิรา อ่านว่า กะ-ยิ-รา หมายถึง พึงทำ ควรทำ
- อวิเหฐยํ อ่านว่า อะ-วิ-เหด-ถะ-ยัง หมายถึง ไม่เบียดเบียน ไม่ทำให้ผู้อื่นเดือดร้อน
- ปรํ อ่านว่า ปะ-รัง หมายถึง ผู้อื่น คนอื่น หรือบุคคลอื่น
๒. อธิบายความหมาย
พุทธสุภาษิตบทนี้สอนให้เราดำเนินชีวิตด้วยการสร้างสรรค์คุณงามความดี ทำสิ่งที่เป็นประโยชน์แก่ตนเองและผู้อื่น โดยไม่ก่อความเดือดร้อนหรือสร้างความเสียหายให้แก่ใคร
คำว่า “ควรทำแต่ความเจริญ” มิได้หมายถึงการแสวงหาความก้าวหน้าทางทรัพย์สินหรือชื่อเสียงเพียงอย่างเดียว แต่ยังหมายถึงการพัฒนาตนเองให้มีศีลธรรม มีความรู้ มีความขยันหมั่นเพียร และรู้จักใช้ความสามารถของตนในทางที่ถูกต้อง
ส่วนคำว่า “อย่าเบียดเบียนผู้อื่น” เป็นหลักเตือนใจว่า แม้เราจะปรารถนาความสำเร็จเพียงใด ก็ไม่ควรอาศัยการเอาเปรียบ การหลอกลวง การพูดให้ผู้อื่นเสียหาย หรือการทำลายโอกาสของคนอื่นเพื่อให้ตนเองได้ดี
ดังนั้น ความเจริญที่แท้จริงจึงต้องประกอบด้วยประโยชน์และความถูกต้อง ไม่ใช่ความสำเร็จที่เกิดจากความทุกข์ของผู้อื่น
๓. ตัวอย่างการนำไปใช้ในชีวิตประจำวัน
- ในการทำงาน: ขยันพัฒนาฝีมือ ทำงานด้วยความสุจริต ไม่ใส่ร้ายเพื่อนร่วมงานเพื่อให้ตนเองได้เลื่อนตำแหน่ง
- ในการค้าขาย: มุ่งสร้างรายได้ด้วยสินค้าที่มีคุณภาพ ไม่หลอกลวงลูกค้า ไม่เอาเปรียบผู้ซื้อ
- ในครอบครัว: ส่งเสริมให้สมาชิกมีความรู้และความสามารถ ใช้คำพูดที่ดี ไม่ใช้กำลังหรือวาจาทำร้ายกัน
- ในการอยู่ร่วมกันในสังคม: ช่วยเหลือเกื้อกูลกัน เคารพสิทธิของผู้อื่น ไม่สร้างความเดือดร้อนแก่ส่วนรวม
- ในการฝึกตนทางธรรม: พัฒนาจิตใจให้มีเมตตา ลดความโลภ ความโกรธ และความเห็นแก่ตัว เพื่อให้การกระทำของเราเป็นประโยชน์แก่ทั้งตนเองและผู้อื่น
๔. สรุปใจความสำคัญ
พุทธสุภาษิตบทนี้สอนให้เรามุ่งสร้างความเจริญด้วยความสุจริตและคุณงามความดี พร้อมกับไม่เบียดเบียนหรือเอาเปรียบผู้อื่น เพราะความสำเร็จที่สมบูรณ์ต้องเป็นความดีที่เกิดประโยชน์แก่ตนเองและไม่สร้างความทุกข์แก่คนรอบข้าง
ข้อคิดเตือนใจ: “จงสร้างความเจริญให้แก่ตน โดยไม่สร้างความเดือดร้อนให้แก่ใคร” ๛
