“ยุคนี้ต้องระมัดระวังมาก ต้องมีสติให้มากในการเสพข่าวสาร รวมทั้งรู้จักทักท้วงสิ่งที่อยู่ในหัวของเราหรือแม้กระทั่งสิ่งที่เราเห็น ได้ยินว่ามันอาจไม่จริงเสมอไป เพราะจิตคนเรามันซับซ้อนและยังสามารถสรรหาเหตุผล”

ดังเรื่องเล่าถึงนายตำรวจวัยเกษียณที่ดูแลคุณแม่วัย ๘๐ - ๙๐ พยายามซื้ออาหารสุขภาพให้แม่ได้กิน แม่ก็วอนว่าขอกินของที่ชอบเถอะ ขาหมู ข้าวเหนียวทุเรียน

ให้แม่กินเถอะอีกไม่นานแม่ก็ตายแล้ว

ลูกก็ใจอ่อนซื้อให้แม่

มาตอนหลังอยากให้แม่เตรียมตัวเรื่องการตายสงบ เลยชวนแม่ไปวัดบ้างไปเข้าร่วมกิจกรรมบ้าง แม่ก็บ่ายเบี่ยงบอกว่า

โอ้ย…เอาไว้วันหลังเถอะ ยังไม่ตายง่ายๆหรอก

ท่านว่า แม่คงไม่ได้พูดเพื่อหลอกลูกชาย แต่เป็นเหตุผลที่หลอกตัวเองด้วย

“ฉะนั้นอย่าไปเชื่อเหตุผลมาก เหตุผลนี่บางทีมันก็เป็นลูกไม้ของกิเลส กิเลสมันไม่อยากเข้าวัด มันก็เลยหาเหตุผลมาว่าอีกนานกว่าจะตาย เราต้องรู้เท่าทัน ไม่ใช่ว่าพอเหตุผลสวยหรูก็เชื่อเสมอไป”

- - -

มา อนุสฺสวเนน - อย่าปลงใจเชื่อด้วยการฟังตามกันมา
มา ปรมฺปราย - อย่าปลงใจเชื่อด้วยการถือสืบ ๆ กันมา
มา อิติกิราย - อย่าปลงใจเชื่อด้วยการเล่าลือ
มา ปิฏกสมฺปทาเนน - อย่าปลงใจเชื่อด้วยการอ้างตำราหรือคัมภีร์
มา ตกฺกเหตุ - อย่าปลงใจเชื่อเพราะตรรกะ (การคิดเอาเอง)
มา นยเหตุ - อย่าปลงใจเชื่อเพราะการอนุมาน (คาดคะเน)
มา อาการปริวิตกฺเกน - อย่าปลงใจเชื่อด้วยการคิดตรองตามแนวเหตุผล
มา ทิฎฐินิชฺฌานกฺขนฺติยา - อย่าปลงใจเชื่อเพราะเข้ากันได้กับทฤษฎีที่พินิจไว้แล้ว
มา ภพฺพรูปตา - อย่าปลงใจเชื่อมองเห็นรูปลักษณะน่าจะเป็นไปได้
มา สมโณ โน ครูติ - อย่าปลงใจเชื่อเพราะนับถือว่าท่านสมณะนี้ เป็นครูของเรา

#กาลามสูตร #FakeNews

ข้อธรรม คำสอน พระไพศาล วิสาโล