หลายต่อหลายเรื่องในชีวิต ถ้าทำได้ ๙๐% ถือว่าดีมาก ๙๙% ถือว่ายอดเยี่ยม ทว่าในบางเรื่องเราต้องทำได้ ๑๐๐% เท่านั้นจึงจะใช้ได้ ระบบที่ซับซ้อนมากมายหลายระบบอาจพังทลาย หากองค์ประกอบเล็กๆ ชิ้นเดียวทำงานผิดปกติ ในกรณีเช่นนี้ ถ้าพูดในเชิงปฏิบัติก็คือ ๙๙% กับ ๑๐๐% นั้น ห่างกันลิบลับ

เมตตาซึ่งจะพาเราไปสู่ความหลุดพ้น เป็นอีกกรณีที่ต้องทำได้ ๑๐๐% ต่อให้ใครเมตตามวลมนุษย์ได้ ๙๙.๙% หรือเมตตาสรรพสัตว์ได้หมด ยกเว้น ‘เขา’ หรือ ‘เธอ’ คนนั้นเพียงคนเดียว บุคคลนั้นก็ยังห่างไกลจากเมตตาอันแท้จริง และแน่นอนว่า ถ้ามียกเว้นสักคน ก็เพิ่มเป็นสองเป็นสามเป็นสี่ไปได้ง่ายๆ

คำบริกรรมที่ควรท่องในใจเวลารับมือกับคนที่เราทำใจให้เมตตาได้ยาก คือ ‘เมตตัญจะ สัพพะโลกัสมิง’ (บุคคลพึงเจริญเมตตาในใจ ไม่มีประมาณ ไปในโลกทั้งปวง)โดยย้ำที่คำว่า ‘สัพพะ’ (ทั้งปวง) คำบริกรรมนี้จะเตือนใจว่าเมตตาของเราต้องแผ่คลุมทุกชีวิตในทุกโลกทุกภพ

หากมีใครทำให้ใจเราขุ่นมัวอย่างมาก บุคคลนั้นย่อมเป็นเครื่องทดสอบเมตตาของเรา ไม่ใช่ทดสอบด้วยคนที่เรารักเราชอบ เราคงไม่อาจเปลี่ยนคนอื่นให้เป็นดังใจ แต่เราสามารถพลิกวิธีคิดที่เรามีต่อบุคคลนั้นได้

ธรรมะคำสอน โดย พระอาจารย์ชยสาโร
แปลถอดความ โดย ปิยสีโลภิกขุ