ความพอใจ เป็นเหตุให้เกิดความสุข
ถ้าไม่พอใจ มันก็ไม่มีทางที่จะมีความสุข

ถ้าเรามีความพอใจในสิ่งใด
สิ่งนั้นก็ให้ความสุข
ถ้าพอใจในสิ่งที่เลว
มันก็ให้ความสุขอย่างเลว
ถ้าพอใจในสิ่งที่ดี
ก็ให้ความสุขชนิดที่ดี
เราจึงต้องพอใจให้ถูกที่ถูกทาง
คือพอใจในสิ่งที่เป็นที่ตั้งแห่งความดี
ความเจริญงอกงาม

จงสังเกตุดูจิตใจของตนเองที่เคยพอใจในอะไร แล้วมันก็เป็นความสุขอย่างไร ถ้าเกิดไม่พอใจขึ้นมาในสิ่งนั้นนั่นแหละ มันก็กลายเป็นความทุกข์ขึ้นมาอย่างไร

#พอใจในการงาน

เดี๋ยวนี้เราอาจจะทำความพอใจให้เกิดขึ้นได้ แม้ในการงาน ที่เรียกกันว่างานหนัก หรืองานที่เกี่ยวข้องอยู่กับสิ่งสกปรก เน่าเหม็น หรือเป็นการงานที่ต้องกรำแดดกรำฝน เป็นต้น

ถ้าเรารู้จักค่าของการงานถึงที่สุดแล้ว ความหนักหรือความสกปรก หรือ การกรำแดดกรำฝนนั้น ก็จะหมดความหมายไปเอง

#สุขจากความอิ่มใจ

สิ่งที่เรียกว่าว่าปีติ ความพอใจ หรือความอิ่มใจนี้ มันอิ่มได้ยิ่งกว่าอิ่มอาหาร ยิ่งกว่าอาหาร

อิ่มใจนี่มันยิ่งกว่าอิ่มทางกาย อิ่มทางกระเพาะ

ความอิ่มทางใจทำให้เกิดวิมุตติสุข อย่างที่พระพุทธองค์ตรัสรู้แล้วเสวยวิมุตติสุข ไม่ต้องฉันอาหารอยู่เป็นสัปดาห์ ๆ ให้เรียกว่าปีตินั้น หนุนให้เกิดความสุข มีกำลังแก่กล้าพอที่จะคลอบงำเสียซึ่งความเหน็ดเหนื่อย ลำบากตรากตรำ แม้กระทั่งว่าไม่กินอาหารทางกายก็อยู่ได้ด้วยอาหารทางใจคือปีตินี้

#ยกมือไหว้ตัวเองได้

ในกรณีที่เราจะเอาปีติหรือความพอใจมาทำให้เกิดความสุขนี้ จะต้องพิจารณาดูให้เห็นชัดลงไปในความจริงที่ว่า ปีติหรือความพอใจในตัวเองนั้น ความพอใจตัวเองนั้น มันชอบใจตัวเอง เคารพนับถือตัวเอง จนถึงกับยกมือไหว้ตัวเองได้

ยกมือไหว้ตัวเองได้ก็เป็นสุขแน่นอน และเป็นสุขชั้นสุดยอด และนี่ก็เป็นไปได้เองตามธรรมชาติ ตามธรรมชาตินะ ขอให้ดูให้ดีๆ ใครกำลังยกมือไหว้ตัวเองได้ ก็ลองทดสอบตัวเองดู ที่นั่งฟังกันอยู่นี้ ใครยกมือไหว้ตัวเองได้

ถ้ายกมือไหว้ตัวเองไม่ได้ มันก็ไม่มีปีติอันนี้ ไม่มีความพอใจอันนี้ แล้วจะเอาความสุขอันสูงสุดนั้นมาแต่ไหน ต้องทำอะไรให้ขนาดยกมือไหว้ตัวเองได้ มันก็คือการทำการงานที่ดีที่สุดนั่นเอง

ความพอใจกับความสุขมันเป็นเกลอกัน ท่านทั้งหลายดูให้ดี อาตมากำลังกล่าวว่า ความพอใจกับความสุขนั้นมันเป็นเกลอกันนะท่านทั้งหลาย เป็นที่ตั้งแห่งสันโดษที่เรียกว่าเป็นทรัพย์อย่างยิ่ง ความสันโดษพอใจด้วยของมีอยู่ พอใจเท่าไรก็เป็นสุขเท่านั้น มีทรัพย์อย่างนั้น เท่านั้น

พุทธทาสภิกขุ