เวทนาซึ่งมักแปลว่า ‘ความรู้สึก’ หมายถึงโทนของประสบการณ์ คือ สุข ทุกข์ หรือเฉย ๆ เมื่อขาดสติและปัญญา เวทนาจะนำไปสู่ตัณหา และตัณหาเป็นเหตุแห่งทุกข์ การตระหนักรู้ว่าเวทนาเป็นสักแต่ว่าเวทนา ไม่ใช่ตัวเราของเรา จะป้องกันไม่ให้เกิดตัณหาและทุกข์

ตัวอย่างของตัณหาที่มักแสดงตัวเมื่อเจอทุกขเวทนา เช่น :
“ไปให้พ้น”
“อย่ามายุ่งกับฉัน”
“ฉันไม่อยากได้สิ่งนี้”
“ฉันยังไม่อยากเจอเรื่องนี้ในชีวิตตอนนี้”
“ทำไมถึงต้องเป็นฉัน”
“ทำไมต้องมาลงที่ฉันทุกที”
“ไม่ยุติธรรมเลย”
“ไม่น่าจะเป็นแบบนี้เลย”
“ฉันไม่อยากได้แบบนี้”
“ฉันทนไม่ไหวแล้ว”

คนที่ไม่ฝึกภาวนาจะนึกเอาว่าปฏิกิริยาข้างต้นเกิดจากเวทนา แทนที่จะเห็นว่าจริง ๆ แล้วเป็นสิ่งที่ตัวเองคิดปรุงแต่งโดยไม่จำเป็น การปฏิบัติธรรมจะพิสูจน์ให้เห็นประจักษ์ว่า เราสามารถรับรู้เวทนาได้โดยปราศจากตัณหา ความเจ็บปวดและความไม่สบายกายเกิดขึ้นได้โดยไม่ต้องมีทุกข์ทางใจ

ธรรมะคำสอน โดย พระอาจารย์ชยสาโร
แปลถอดความ โดย ปิยสีโลภิกขุ