ทำบุญอายุ มี ๒ แบบ
.
การบำเพ็ญกุศลเนื่องในอายุครบอภิลักขิตกาลคราวใดคราวหนึ่งตามขนบธรรมเนียมประเพณีของพุทธบริษัท ซึ่งมักจะเรียกกันเป็นภาษาชาวบ้านว่า #ทำบุญอายุ
.
การทำบุญอายุนั้น อาจจะแบ่งออกได้เป็น ๒ ชนิดด้วยกัน แล้วแต่ความรู้สึกของบุคคลผู้กระทำ ถ้าว่าบุคคลผู้กระทำยังเป็นคนขลาด เพราะไม่เข้าถึงธรรมะโดยแท้จริง ยังมีความกลัวอยู่
.
แล้วการทำบุญอายุนั้นก็มักจะเป็นไปในทางที่รู้สึกว่าเป็นการต่ออายุให้ยาวออกไป นี้อย่างหนึ่ง เรียกว่าทำบุญต่ออายุ
.
แต่ถ้าบุคคลผู้กระทำนั้น เป็นผู้มีความกล้าหาญ เพราะเป็นผู้ถึงธรรมะแล้ว ความรู้สึกในการทำบุญอายุนั้น จะกลายเป็น #การทำบุญล้อเลียนอายุ ไป เพราะว่าไม่มีความขลาด ไม่มีความกลัว จึงสามารถทำบุญในลักษณะที่เป็นการล้อเลียนอายุ ซึ่งเป็นของเล่นๆ เป็นของมายา เป็นของหลอกลวง นี้เรียกว่าทำบุญล้ออายุ
.
คนธรรมดาสามัญคิดว่า ถ้าได้ทำบุญแล้ว บุญจะช่วย แล้วก็จะยังไม่ตาย จะอยู่ยืนยาวไปได้นาน แต่คนมีความคิดบางคนอาจจะคิดว่า ถ้าอยู่ไปจนแก่ชรา จนต้องคลานสี่ขา หลงๆ ลืมๆ ป้ำๆ เป๋อๆ แล้วจะต่ออายุไปทำไมกัน
.
ส่วนอีกทางหนึ่งซึ่งเป็นเรื่องของบุคคลล้อเลียนอายุนั้น เป็นคนกล้าหาญ เป็นคนรู้ธรรมะของพระพุทธเจ้า จึงล้อเลียนว่าอายุนี้เป็นของเล่นๆ เป็นเหมือนกับของเด็กเล่น เป็นของชั่วคราว
.
สาระอันแท้จริงมิได้อยู่ที่อายุ สาระที่แท้จริงอยู่ที่ความดีที่ตนกระทำ หรือยิ่งไปกว่านั้นอีก ก็อยู่ที่ความหลุดพ้นไปเหนือความทุกข์ทั้งปวง ไม่มีความทุกข์อีกต่อไป นี้เรียกว่าเป็นสาระอันแท้จริง
.
คนพวกนี้มีความกล้าหาญ เพราะได้ฟังธรรมะของพระพุทธเจ้า ก็ได้มีความรู้ความเข้าใจในเรื่องอันเกี่ยวกับสังขารทั้งหลายทั้งปวง ที่มีความไม่เที่ยง เป็นทุกข์ เป็นอนัตตา และรู้จักสังขารทั้งหลายทั้งปวงเหล่านั้นว่า ไม่ใช่ตัว ไม่ใช่ตน คือมีความรู้อย่างแจ่มแจ้งโดยประจักษ์ ว่าร่างกายกับจิตใจรวมกันนี้ก็ยังไม่ใช่ตน ไม่ใช่ตัวตน ไม่ใช่สัตว์ ไม่ใช่บุคคล เป็นแต่เพียงธรรมชาติ เป็นแต่เพียงของที่เกิดอยู่ตามธรรมชาติ เป็นไปตามธรรมชาติ ดับไปตามธรรมชาติ
.
หากแต่ว่าในธรรมชาตินั้น มันมีความโง่ มีความหลง มันจึงได้เกิดเป็นความรู้สึกขึ้นมาว่ามีตัวเรา แล้วก็มีตัวเราเท่านั้นเท่านี้ อายุเท่านั้นเท่านี้ ความเกิดก็ของเรา ความแก่ก็ของเรา ความตายก็ของเรา นี้เป็นเพราะความโง่มีอยู่ในตัวธรรมชาตินั้น
.
แต่ถ้าเมื่อใดได้ยินได้ฟังธรรมะของพระอริยเจ้า รู้จักว่านั่นเป็นเพียงความโง่ที่มีอยู่ในตัวธรรมชาติ ก็ทำลายธรรมชาติแห่งความโง่นั้นเสีย ให้ธรรมชาติแห่งความฉลาดปรากฏออกมา เป็นความรู้ที่ถูกต้องตามที่เป็นจริงว่า ไม่มีตัว ไม่มีตน เป็นเพียงธรรมชาติ อายุก็สักว่าเวลาที่ผ่านไป ผ่านไป สังขารร่างกายต่างหากที่มันเปลี่ยนแปลงอย่างนั้น
.
พุทธทาสภิกขุ

ที่มา เทศน์ทำบุญอายุอุบาสิกา กิมเลี้ยง ล้ออายุ และต่ออายุ

ฟัง / อ่านได้ที่ https://www.pagoda.or.th/buddh.../2019-05-24-10-11-37-2.html