เป็นคนธรรมดาอยู่ในโลกนี้ แต่อยู่อย่างตามรอยพระอรหันต์ อยู่ที่ความสงบ ความสะอาด ความสว่าง ความเสรีภาพ ไม่มีกิเลสมาไสหัว ผลักไปที่นั่นผลักมาที่นี่

ถ้าจะศึกษาวิปัสสนาที่สูงสุดในพระพุทธศาสนาแล้ว ก็ขอให้ท่านทั้งหลายยุวชนหนุ่มสาวอะไรก็ตามนี้ คอยจับจ้องสังเกตดูให้ดีๆ ว่าเวลาไหนที่ไม่เป็นความดีใจไม่เป็นความเสียใจ เวลานั้นสงบที่สุด ละเอียดประณีตสุขุมที่สุด

เอตํ สนฺตํ เอตํ ปณีตํ นั่นคือพระนิพพาน ละเอียดที่สุด ประณีตที่สุด สูงสุด สงบที่สุด นั่นคือนิพพาน

ไม่ดีใจไม่เสียใจ
ถ้าดีใจ คิดอะไรได้ไหม?
เหลวทั้งนั่นแหละ
ดีใจเต็มที่เรียนหนังสือได้ไหม ?
ไม่ได้ สับสนหมด
เสียใจก็ทำไม่ได้

แต่ถ้าโปร่งสบาย พอดีนั้นนั่นดี เรียนดี คิดดี ทำดี การศึกษาก็ดี การงานก็ดี ดังนั้นอย่าให้มันครอบงำเลย ทั้งความดีใจและความเสียใจ

อยู่เหนือความดีใจและเหนือความเสียใจ
ไม่เป็นบวก - ไม่เป็นลบ
ไม่มีการดูดมา - ไม่มีการผลักออก
นั้นน่ะไม่เป็นบวก - ไม่เป็นลบ

จิตเป็นอย่างนี้ คงที่อย่างนี้ ไม่มีอะไรปรุงแต่งได้อย่างนี้แล้วก็ เป็นพระอรหันต์แหละ แต่เราไม่ต้องการถึงกับเป็นพระอรหันต์หรอก ต้องการเป็นคนธรรมดาอยู่ในโลกนี้ แต่อยู่อย่างตามรอยพระอรหันต์ อยู่ที่ความสงบ ความสะอาด ความสว่าง ความเสรีภาพ ไม่มีกิเลสมาไสหัว ผลักไปที่นั่นผลักมาที่นี่. นี่เป็นเสรีภาพอย่างนี้

ชีวิตอย่างนี้เป็นชีวิตที่อยู่เหนือบวก - เหนือลบ
เรียกให้ถูกก็ไม่สุข - ไม่ทุกข์
เพราะว่า มันอยู่เหนือความสุขและเหนือความทุกข์

ความสุขก็มาหลอกให้เอร็ดอร่อยหลงใหลไม่ได้
ความทุกข์ก็มาครอบงำย่ำยีให้เกลียดกลัวไม่ได้

เหนือสุข - เหนือทุกข์
เหนือบวก - เหนือลบ
#ไม่ใช่อยู่ระหว่างนะ
ถ้าอยู่ระหว่างบวก ระหว่างลบ
เผลอนิดเดียวมันก็เอียงไปข้างหนึ่ง
ให้อยู่มันเหนือเสียเลย
มันไม่ต้องเป็นบวกเป็นลบ

ไม่ดี - ไม่ชั่ว
ไม่บุญ - ไม่บาป
ไม่สุข - ไม่ทุกข์
ไม่กุศล - ไม่อกุศล
เหนือเหล่านี้ทั้งหมด
นี่ชีวิตสูงสุด สูงสุด.

พุทธทาสภิกขุ