• พุทธสุภาษิต •

ททโต ปุญฺญํ ปวฑฺฒติ

อ่านว่า: ทะ-ทะ-โต ปุน-ยัง ปะ-วัด-ฒะ-ติ

แปลว่า:
“บุญของผู้ให้ทานย่อมเจริญมาก”

แยกศัพท์และความหมาย

ททโต อ่านว่า ทะ-ทะ-โต
มาจาก ทท = ให้, ผู้ให้
รูป ททโต มีความหมายว่า “ของผู้ให้” หรือ “แก่ผู้ให้”

ปุญฺญํ อ่านว่า ปุน-ยัง
แปลว่า บุญ, ความดี, กุศลกรรม

ปวฑฺฒติ อ่านว่า ปะ-วัด-ฒะ-ติ
แปลว่า เจริญ, งอกงาม, เพิ่มพูน

รวมความว่า
“บุญของผู้ให้ย่อมเจริญงอกงาม”

• อธิบายเพิ่มเติม

พุทธสุภาษิตนี้สอนให้เห็นอานิสงส์ของ การให้ทาน ว่า ผู้ที่มีจิตคิดเสียสละ แบ่งปันสิ่งของหรือประโยชน์แก่ผู้อื่น ย่อมเป็นผู้สั่งสมความดีไว้แก่ตนเอง

การให้ทานมิได้หมายถึงการให้เฉพาะทรัพย์สินเงินทองเท่านั้น แต่ยังรวมถึงการให้สิ่งที่เป็นประโยชน์แก่ผู้อื่น เช่น ให้อาหาร ให้เครื่องนุ่งห่ม ให้ที่อยู่อาศัย ให้ยา ให้ความรู้ ให้อภัย ให้กำลังใจ และช่วยเหลือผู้ตกทุกข์ได้ยาก

สิ่งสำคัญอยู่ที่ เจตนา ของผู้ให้ หากให้ด้วยจิตที่เลื่อมใส มีความเสียสละ และไม่หวังผลตอบแทน การให้นั้นย่อมเป็นกุศล และเป็นเหตุให้จิตใจมีความเมตตา เอื้อเฟื้อ และลดความตระหนี่ลง

ในทางพระพุทธศาสนา ทานจึงมิใช่เพียงการถ่ายเทวัตถุจากคนหนึ่งไปสู่อีกคนหนึ่ง แต่เป็น การฝึกจิตให้รู้จักเสียสละ เมื่อทำบ่อย ๆ จิตย่อมคุ้นเคยกับความดี และกุศลธรรมย่อมเจริญขึ้น

• ข้อคิดทางธรรม

คำว่า “ปวฑฺฒติ” — ย่อมเจริญ มีนัยสำคัญ เพราะบุญมิได้เกิดขึ้นเฉพาะขณะที่ให้ทานเท่านั้น แต่การให้ทานที่ประกอบด้วยเจตนาอันดี ยังช่วยอบรมจิตให้เกิดคุณธรรมอื่น ๆ ตามมา เช่น

ทาน → ลดความตระหนี่ → เกิดเมตตา → มีจิตเสียสละ → ใจผ่องใส → กุศลธรรมเจริญ

ดังนั้น ผู้ให้จึงเป็นผู้ได้รับประโยชน์ทางธรรมไม่น้อยกว่าผู้รับ เพราะสิ่งที่ผู้ให้ได้รับโดยตรง คือ ความดีที่เกิดขึ้นในจิตของตนเอง

• สรุป

ททโต ปุญฺญํ ปวฑฺฒติ หมายความว่า บุญของผู้ให้ทานย่อมเจริญงอกงาม เพราะการให้ทานเป็นการสั่งสมกุศลและเป็นเครื่องกำจัดความตระหนี่ ส่งเสริมความเสียสละและเมตตากรุณา ผู้มีปัญญาจึงควรหมั่นให้ทานตามกำลังของตน โดยประกอบด้วยเจตนาที่บริสุทธิ์ ไม่เบียดเบียนตนและผู้อื่น เมื่อให้ทานอยู่เสมอ ย่อมเป็นเหตุให้กุศลธรรมเจริญ และจิตใจสูงขึ้นตามลำดับ

ใจความสำคัญ:

“ยิ่งให้ด้วยจิตที่ดี บุญและคุณธรรมในใจก็ยิ่งเจริญงอกงาม”
๛