เอโกว เสยฺโย ปุริโส สปญฺโญ โย ภาสิตสฺส วิชานาติ อตฺถํ คนมีปัญญารู้อรรถแห่งภาษิตชัดเจนคนเดียวเท่านั้นก็ประเสริฐมาก


พุทธสุภาษิต
เอกนิบาตชาดก


๏ พุทธสุภาษิตบทนี้ถือเป็นข้อคิดที่ลึกซึ้งเกี่ยวกับการให้คุณค่ากับ "คุณภาพของปัญญา" มากกว่า "จำนวนคน"
________________________________________

1. คำอ่านภาษาบาลี
เพื่อให้ถูกต้องตามหลักการอ่านภาษาบาลี (อักขรวิธี) สามารถอ่านได้ดังนี้:
เอ-โก-วะ เสย-โย ปุ-ริ-โส สะ-ปัญ-โญ โย พา-สิ-ตัส-สะ วิ-ชา-นา-ติ อัด-ถัง
________________________________________

2. อธิบายความหมายตามรูปศัพท์
หากแยกองค์ประกอบของพุทธสุภาษิตนี้ จะเห็นความหมายที่น่าสนใจดังนี้:
• เอโกว (เอโก + เอว): คนเดียวเท่านั้น, เพียงคนเดียว
• เสยฺโย: ประเสริฐกว่า, ดีกว่า
• ปุริโส สปญฺโญ: บุรุษผู้มีปัญญา (คนที่มีความรู้ความเข้าใจ)
• โย ภาสิตสฺส วิชานาติ อตฺถํ: ผู้รู้แจ้ง/เข้าใจ ในเนื้อความ (อรรถ) แห่งคำสอนหรือภาษิตที่กล่าวมา
แปลรวมความว่า: "คนที่มีปัญญาเพียงคนเดียว แต่เขาสามารถเข้าใจความหมายและสาระสำคัญของคำสอนได้อย่างถ่องแท้ ก็ประเสริฐกว่าคนจำนวนมากที่ฟังแต่ไม่เข้าใจ"
________________________________________

3. บทสรุปและแง่คิด (Key Takeaways)
พุทธสุภาษิตนี้เน้นย้ำเรื่อง "คุณภาพของการเรียนรู้" ใน 3 ประเด็นหลัก:
• เน้นที่แก่น ไม่ใช่ปริมาณ: การรู้เพียงเรื่องเดียวแต่ "รู้แจ้ง" (วิชานาติ) จนนำไปปฏิบัติและเกิดผลจริง มีค่ามากกว่าการรู้ร้อยเรื่องแต่รู้แบบผิวเผิน
• ปัญญาคือเครื่องจำแนก: ความประเสริฐของคนไม่ได้วัดกันที่ตำแหน่งหรือฐานะ แต่วัดกันที่ "ปัญญา" ในการตีความความดีความงามและนำมาปรับใช้ในชีวิต
• ความเด็ดเดี่ยวของผู้รู้: แม้จะมีเพียงคนเดียวในฝูงชนที่เข้าใจสัจธรรม คนนั้นก็ถือว่าได้รับประโยชน์สูงสุดและเป็นผู้ที่น่ายกย่องที่สุด
เปรียบเปรย: เหมือนกับการอ่านหนังสือดีๆ สักเล่ม หากอ่านจบแล้วเข้าใจแก่นแท้เพียงประโยคเดียวจนเปลี่ยนชีวิตได้ ย่อมดีกว่าการอ่านหนังสือเป็นพันเล่มเพียงเพื่อโชว์ว่าอ่านจบ แต่ไม่ได้อะไรติดสมองหรือจิตใจเลย
________________________________________