มนุษย์เรามีปัญหาเป็นทุกข์ เพราะว่า
.
- ต้องเลี้ยงชีวิต มันก็เผชิญกับความทุกข์
- แล้วมนุษย์เราต้องอยู่ในสังคมที่เต็มไปด้วยปัญหา แล้วก็ต้องเป็นทุกข์
- แล้วมนุษย์เราจะต้องเผชิญกับธรรมชาติ ภัยร้ายกาจของธรรมชาติ ก็ต้องเป็นทุกข์
- มนุษย์เราต้องเผชิญกับกิเลส ก็ต้องเป็นทุกข์
- มนุษย์เราจะต้องเผชิญกับเกิด แก่ เจ็บ ตาย ก็ต้องเป็นทุกข์
.
ใน ๕ ตัวอย่างนี้เรามีธรรมะแก้ได้ เราจะเสนอแก่นักศึกษาสังคมในโลกนี้ว่า เรามีธรรมะที่สามารถแก้ปัญหาเหล่านี้ได้
.
พระอรหันต์ก็เกิด ก็แก่ ก็เจ็บ ก็ตาย แต่ท่านก็ไม่เป็นทุกข์ ส่วนคนธรรมดานั้นนะมันเป็นทุกข์ เพราะมันเอาเกิด แก่ เจ็บ ตาย เป็น #ของตน ตลอดเวลา
.
เดี๋ยวจะเข้าใจผิดที่พระพุทธเจ้าได้ตรัสไว้ในบาลีทั่วไปทุกแห่งว่า
.
ความเกิดเป็นทุกข์
ความแก่เป็นทุกข์
ความเจ็บเป็นทุกข์
ความตายเป็นทุกข์
.
อันนี้สำคัญมาก มีความหมายลึกลับ ซ่อนเร้นอยู่ คือที่ แทนที่ท่านจะพูดให้เต็มเสียว่า
.
ความเกิดนั้นเป็นทุกข์
แก่บุคคลผู้ยึดถือว่าความเกิดของกู
ความแก่เป็นทุกข์
สำหรับบุคคลที่ยึดถือว่าความแก่ของกู
.
ท่านตรัสในความหมายธรรมดาสามัญที่สุด ว่าคนธรรมดามัน #ยึดถือ อยู่แล้วนี่ คนปกติธรรมดาจะยึดถือความเกิดเป็นของเรา ความแก่เป็นของเรา ความตายเป็นของเรา อยู่เป็นปกติแล้ว มันก็เป็นทุกข์
.
ฉะนั้นพูดได้สั้นๆ ว่าความเกิดเป็นทุกข์ ความแก่เป็นทุกข์ ความตายเป็นทุกข์ ที่จริงมันของบุคคลผู้ยึดถือจึงจะเป็นทุกข์
.
พระอรหันต์จึงไม่เป็นทุกข์ เพราะท่านไม่ยึดถือว่าของตน หรือว่าสัตว์เดรัจฉานที่มันไม่รู้จักยึดถือว่าของตน มันก็ไม่เป็นทุกข์เหมือนกัน มันยึดถือไม่เป็น แต่ถ้ามนุษย์ธรรมดาแล้ว มันจะถือว่าเป็นของตนตลอดเวลา
.
ถ้าจิตมันสูง ไม่มีตัวตนเสียแล้ว มันก็ไม่เป็นทุกข์หรอก
.
ทีนี้อื่นๆ ก็เหมือนกันแหละ พลัดพรากจากของรักเป็นทุกข์ ประสบกับของไม่รักเป็นทุกข์ ปรารถนาแล้วไม่ได้เป็นทุกข์ นี่มันเป็นเรื่องของคนมีตัวตนทั้งนั้น ฉะนั้นธรรมะนี้สำหรับแก้ปัญหาของคนที่สามารถจะศึกษาเข้าใจ แล้วก็บรรเทาความรู้สึกว่าตัวตนออกไปเสียได้
.
ถึงเรื่องกรรมก็เหมือนกันแหละ #มีกรรมเป็นของตัว ไม่ๆๆ เราพ้นกรรมไปได้ ท่านก็มีสอนเอาไว้ พอกรรมนี้มันจะสิ้นสุดลงทันทีเมื่อๆ ถอนอัสมิมานะ ตัวอัตตา ตัวตนเสียได้ ถอนอัตตาตัวตนเสียได้เมื่อไหร่ กรรมหรือผลกรรมจะสิ้นสุดลงทันที
.
พุทธทาสภิกขุ
.
เรียบเรียงจาก : ธรรมะบรรยายแก่พระจุฬาลงกรณ์ราชวิทยาลัย ครั้งที่ 4 อานิสงส์ของพระศาสนาที่คนสมัยนี้ต้องการ
.
อ่าน / ฟังได้ที่ https://pagoda.or.th/buddhadasa/3-17.html
.
#พุทธทาส #สวนโมกข์กรุงเทพ #สงบเย็นและเป็นประโยชน์