อย่ามีความรู้สึกว่า ใครผิด ใครถูก
มีความรู้สึกแต่ว่าอะไร
อะไรผิดหรืออะไรถูก

เกี่ยวกับเรื่องนี้ ต้องสังเกตดู คนทั่วไป คนธรรมดานะ ทั่วไปทุกคน มันเต็มอยู่ด้วย ความรู้สึก ว่า #ตัวกูของกูและก็ว่าตัวกูถูก คนอื่นผิด เสมอไป นี่เป็นความเคยชินตามธรรมดาที่สุด

เพราะฉะนั้นถ้าเราเอา ไอ้ความรู้สึกเป็นตัวกู ออกเสียได้ มันก็ไม่มีใครผิดใครถูก มีแต่ว่าอะไรผิด อะไรถูก คือ ความถูกเป็นอย่างไร ความผิดเป็นอย่างไร ให้รู้สึก เอ่อ, เพียงเท่านั้น อย่าไปค้นหรือไปรู้สึกว่า ใครผิด หรือใครถูก

ไอ้ความเคยชินในเรื่องว่า เราเราถูกเขาผิดเสียเสมอนี่ เป็นนิสัย มันเป็นนิสัย เป็นสังโยชน์ ลึกซึ้ง เคยชินประเภท #มานะ เขาเรียกว่า มานะ ดีกว่าเขา เสมอไป ดังนั้นจึงมีแต่ว่า เราถูก เขาผิดเสมอ

ทั้ง ๆ ที่มัน รู้ว่าเราผิด ก็ยังไม่ยอมว่าผิด ก็ต้องหาทางแก้ตัว หรือบิดพลิ้ว ถ้าไม่ได้ก็เอากันซึ่งหน้าเลย คือว่า ยืนกระต่าย ขาเดียวซึ่งหน้า

นี่ผลของการที่ทำความสำคัญว่าใครผิดใครถูก นี่มันก็มีเรื่อง มีผลเป็นความทุกข์ เดือดร้อน กันทั้ง ๒ ฝ่าย หรือทั่วทั้งบ้านทั้งเมือง

เรื่องมันเคยมีมาแล้ว เพียงแต่ว่าไม่ยอมกัน เพราะเหตุนี้เท่านั้นแหละ ทำให้พินาศ ฉิบหาย กันทั้งบ้าน ทั้งเมือง ทั้งประเทศก็ได้

ดังนั้นวิธีที่ดีที่สุดในพุทธศาสนา หรือตามหลัก ที่พระพุทธเจ้าท่านสอนนั้น อย่ามีตัวกู มีแต่ไอ้ สิ่งเหล่านั้น ซึ่งไม่เป็นตัวกู ไม่เป็นของกู

แล้วก็รู้ว่าอันไหนเป็นกุศล อันไหนเป็นอกุศล คือ ผิดหรือถูก และทั้งที่เป็นกุศล เป็นอกุศล นั้นอย่าเป็นตัวกู อย่าเป็นของกู นี่เรียกว่าโดยหลักใหญ่

สรุปใจความสั้น ๆ ให้ได้กันเสียก่อนว่า อย่าไปสำคัญ มั่นหมาย หรือว่าอย่าไปค้นคว้า ว่าใครผิดใครถูก ทำความเข้าใจแต่เพียง ว่าอย่างไรนี่ มันเรียกว่าผิด อย่างไรมันเรียกว่าถูก

ถ้ามันเป็นปัญหา เกี่ยวกับสังคม เกี่ยวกับบุคคลหลายฝ่าย มันก็เหลืออยู่แต่ว่า เราจะผ่านมันไปได้อย่างไรโดยไม่เกิดเรื่อง เป็นความเดือดร้อน และก็มาตกลงกันว่า อย่างไรเรียกว่าผิด อย่างไรเรียกว่าถูก

ทีนี้เมื่อคนเหล่านั้น เขามีความรู้สึกผิดชอบชั่วดี เขาก็ยินดีที่จะทำในเรื่อง ให้มันถูก ทำที่มันผิด ให้มันถูก ก็ไม่เกิดตัวฉันของฉัน ตัวกูของกูอะไรที่ไหน..มันก็ทำไป โดยเห็นแก่ความผิดหรือความถูก ไม่เห็นแก่ตัวกู ไม่เห็นแก่ตัวสู

#พุทธ​ทาส​ภิกขุ #สวนโมกข์กรุงเทพ #ธรรมะ ดูน้อยลง