เทศกาลนมัสการองค์พระปฐมเจดีย์ พิธีการที่ถือปฏิบัติสืบไปกันมายาวนานนับร้อยปีของชาวนครปฐม เมื่อวันเวลาผ่านมาถึงคืนวันพระจันทร์เต็มดวงเดือนสิบสองของทุกปี องค์พระปฐมเจดีย์มีผู้คนหลั่งไหลมากมายราบไหว้บูชาพระบรมสารีริกธาตุ ดังได้เฝ้าอยู่เบื้องพระยุคลบาทที่องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพระพุทธ สร้างมิ่งขวัญแก่ชีวิต ท่ามกลางแสงสว่างนวลจากจันทร์เต็มดวงในคืนวันพระจันทร์เต็มดวง ยามจำต้ององค์พระปฐมเจดีย์สถานที่ควรค่าแก่การเคารพบูชาซึ่งมีประวัติภูมิหลังช้านานคู่แผ่นดินสุวรรณภูมิ นับจากยุคพระผู้เป็นเจ้าต้นโศกมหาราช นับอายุกว่าพันปีที่ตั้งพระบรมสารีริกธาตุของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ภายใต้พระเจดีย์ใหญ่รูประฆังคว่ำ ปากผายมโหฬาร องค์ประกอบเป็นขอนไม้ รัดด้วยโซ่เส้นใหญ่โตมโหฬาร ก่ออิฐ ถือปูน ประดับโดยการใช้กระเบื้องปูทับ มีวิหาร ๔ ด้าน กำแพงแก้ว ๒ ชั้น สวยสดงดงามเดินคู่ระยะเวลาและก็อีกหนึ่งจารีตปฏิบัติเดินคู่ไปกับการนมัสการองค์พระปฐมเจดีย์โน่นเป็น แห่ผ้าที่มีไว้เพื่อห่มองค์พระปฐมเจดีย์

โดยเชื่อกันมาแต่ว่าโบราณว่า ถ้าหากมอบสิ่งของเครื่องใช้แก่พระสงฆ์จะได้บุญกุศล เป็นส่วนหนึ่งส่วนใดของการบูชาพระรัตนตรัย โดยเฉพาะอย่างยิ่งการมอบให้ผ้ากาสาวพัสตร์จะได้บุญกุศลมากมาย ผู้คนก็เลยได้พร้อมใจกันนำผ้ากาสาวพัสตร์ต่อกันเป็นผืนยาว จัดเป็นขบวนรอบองค์พระปฐมเจดีย์ ช่วยเหลือกันจับกางไว้บนบ่าอีกทั้งผืนด้วยแรงสามัคคี ขบวนผ้าที่มีไว้เพื่อห่มจะเดินเวียนรอบองค์พระปฐมเจดีย์ ๑ รอบ แล้วมาพักไว้รอบๆข้างหน้าองค์พระปฐมเจดีย์ ให้ชาวพุทธเขียนคำอุทิศส่วนบุญส่วนกุศลลงบนผืนผ้า ถึงวันพระจันทร์เต็มดวงเดือนสิบสอง แล้วก็วันสุดท้ายของการจัดงานนมัสการองค์พระปฐมเจดีย์ ก็เลยนำผ้าไปเวียนแห่รอบองค์พระปฐมเจดีย์ภายใน ตามแบบทักษิณาความประพฤติอีก ๓ รอบ แล้วหลังจากนั้นก็ให้นำขึ้นไปคลุมพันรอบองค์พระปฐมเจดีย์ที่รอบๆเสาหานส่วนคอของพระเจดีย์เพียงเท่านี้ก็เรียบร้อยพิธีการเทศกาลนมัสการองค์พระปฐมเจดีย์ สะท้อนความเชื่อถือสามัคคี สืบต่อจารีตประเพณี บำรุงศาสนาพุทธ คนเฒ่าคนแก่ วัยรุ่น บุตรหลาน ส่งต่อพิธีการปฏิบัติจากรุ่นสู่รุ่นให้ดำรงอยู่คู่วิถีชีวิตถัดไป

– ช่วงเวลาจัดงาน : วันขึ้น ๑๒ เย็น เดือน ๑๒ ถึง วันแรม ๕ เย็น เดือน ๑๒ รวม ๙ วัน ๙ คืน
– สถานที่จัดงาน : วัดพระปฐมเจดีย์ราชวรมหาวิหาร