ทุกข์ธรรมดาก็อย่างหนึ่ง ทุกข์ที่เหนือธรรมดาก็อีกอย่างหนึ่ง
หลวงพ่อชาสอนให้เราฝึกตนให้รู้เท่าทันสิ่งที่มากระทบทางตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ อย่างสม่ำเสมอต่อเนื่อง เพื่อป้องกันไม่ให้หลงยึดมั่นถือมั่นในสิ่งต่างๆ ว่าเรา ว่าของเรา ซึ่งเป็นเหตุให้เกิดทุกข์ประเภทที่ท่านเรียกว่า “เหนือธรรมดา"
ทุกข์ธรรมดาก็อย่างหนึ่ง ทุกข์ที่เหนือธรรมดาก็อีกอย่างหนึ่ง ทุกข์ประจำสังขารนี้ ยืนก็เป็นทุกข์ นั่งก็เป็นทุกข์ นอนก็เป็นทุกข์ อย่างนี้เป็นทุกข์ธรรมดา ทุกข์ประจำสังขาร พระพุทธเจ้าท่านก็มีเวทนาอย่างนี้ มีสุขอย่างนี้ มีทุกข์อย่างนี้ แต่ท่านก็รู้จักว่าอันนี้เป็นธรรมดา สุขทุกข์ธรรมดาทั้งหลายเหล่านี้ ท่านระงับมันได้ เพราะท่านรู้จักเรื่องของมัน รู้จักทุกข์ธรรมดา มันเป็นของมันอย่างนั้น ไม่รุนแรง
ท่านให้ระวังทุกข์ที่มันจรมา ทุกข์ที่เหนือธรรมดา เปรียบประหนึ่งว่าเราเป็นไข้ เอายาไปฉีด ฉีดเข้าไปในร่างกาย เข็มฉีดยานั้นมันทะลุเข้าไปในเนื้อหนัง เรารู้สึกเจ็บนิดหน่อยเป็นธรรมดา ไม่เป็นอะไร ทุกคนจะต้องเป็นอย่างนี้ ทุกข์ที่ไม่ธรรมดานั้น คือทุกข์ที่เรียกว่า อุปาทาน เข้าไปยึดมั่นถือมั่นไว้ เปรียบประหนึ่งว่าเอาเข็มฉีดยาไปอาบยาพิษ แล้วก็ฉีดเข้าไป นี่ไม่ใช่เจ็บธรรมดาแล้ว ไม่ใช่ทุกข์ธรรมดาแล้ว เจ็บจนตาย
พระอาจารย์ชยสาโร