การขอโทษจำเป็นต้องมีในหมู่มนุษย์ เพราะว่ามนุษย์ย่อมยากที่จะไม่ทำอะไรในการกระทบกระทั่งผู้อื่นด้วยความคิด ด้วยวาจา หรือด้วยทางกาย

บางทีเพียงแต่คิดก็ขอให้ถือว่าเป็นโทษแล้ว ต้องรีบขอโทษ ถ้าได้พูดไปถึงวาจา ถึงทางกาย ยิ่งต้องขอโทษ

ถ้าไม่ขอโทษ โทษจะสุมอยู่บนบุคคลนั้น ไม่เท่าไรบุคคลนั้นก็จะเต็มไปด้วยโทษ เขาเรียกว่ามันมีสิ่งเศร้าหมองมากเกินไป

ฉะนั้น ขอให้ล้างโทษ ชำระชะล้างโทษเสียทุกคราวที่มันเกิดขึ้น

ขอร้องให้พวกลูกเณรทั้งหลายเคยชินในการขอโทษ มีจิตใจพร้อมที่จะขอโทษ ไม่ดื้อ ไม่กระด้าง ไม่หัวแข็ง

ถ้าล่วงละเมิดผู้ใดโดยทางกายวาจาใจก็รีบขอโทษ ถ้าไม่ขอโทษ ไอ้โทษมันจะสุมอยู่ในจิตใจของเธอ
.
ถ้าพูดอย่างสามัญที่สุดก็ต้องพูดว่าสุมอยู่บนกบาล ไอ้โทษมันจะสุมอยู่บนกบาล นี่มันน่าเกลียดน่ากลัวสักเท่าไร ฉะนั้น ถ้าได้ประพฤติประทุษร้ายล่วงเกินผู้ใด แม้แต้เพียงคิดก็รีบขอโทษ

พุทธทาสภิกขุ

ที่มา โอวาทแก่สามเณรที่มาเยี่ยมสวนโมกข์