อาจารย์ชยสาโรบอกว่า ไม่มีใครมา "บังคับ" ให้เราทุกข์ ให้เราไม่พอใจได้ มีแต่เขามา "ชวน" ให้เราไม่พอใจ อยู่ที่ว่าเราจะรับคำชวนหรือเปล่า ถ้าเราทุกข์ก็แปลว่าเราไปรับคำชวน

ถ้าเราไม่พอใจก็เพราะเราไปรับคำชวนของเขา เป็นการเลือกของเราเอง เพราะฉะนั้น เราจะไปโทษใครไม่ได้ ต้องโทษตัวเองว่าเราไปรับคำชวนเขาทำไม ไปรับคำเชิญเขาทำไม

เสียงที่ดังเพียงแค่ชวนให้เราไม่พอใจชวนให้เราหงุดหงิด ไม่ได้บังคับ แต่ถ้าเราหงุดหงิด เราไม่พอใจคือเรารับคำชวนคำเชิญของเสียงอย่าโทษเสียงต้องโทษใจเรา

ความทุกข์ใจของเราในเรื่องใดก็ตาม จะเป็นความโศก ความเศร้า ความพยาบาท ความอิจฉา ล้วนแต่มีสาเหตุหลักอยู่ที่ใจของเราเปิดช่องให้ความทุกข์มันเข้ามา หรือไปร่วมมือกับปัจจัยภายนอก ทำให้เกิดความทุกข์มาเล่นงานจิตใจหรือซ้ำเติมตัวเอง

พระพุทธเจ้าตรัสว่ามือที่ไม่มีแผลจับต้องยาพิษก็ไม่เป็นอันตราย ยาพิษเป็นอันตรายแต่ถ้ามือไม่มีแผลถูกมันสัมผัสอย่างไรก็ไม่เป็นอะไร แต่ถ้ามือมีแผลเมื่อไหร่จับยาพิษก็เป็นอันตราย เพราะฉะนั้นยาพิษไม่ใช่ปัจจัยสำคัญ ปัจจัยสำคัญคือมือที่มีแผล ใจของเราถ้ามีแผล เจออะไรเข้ามากระทบก็ทุกข์ เจอเสียงมากระทบหูก็ทุกข์ กายไม่เป็นไรแต่ใจเป็นทุกข์

คำด่าคำว่าก็เหมือนกันมันทำอะไรใจเราไม่ได้ ถ้าใจเราไม่เปิดช่องให้ หรือถ้าเราไม่ร่วมมือกับเขาด้วย บ่อยครั้งที่เราร่วมมือกับคนที่ด่าเรา ร่วมมือด้วยการไปเอาคำด่าเขามาทิ่มแทงใจตัวเอง เขาด่าเราเพื่อให้เราทุกข์ เราก็ทุกข์สมใจเขา เพราะเรายอมร่วมมือเขา มีส่วนร่วม

หลวงพ่อเฟื่อง โชติโก บอกว่าคนที่ด่าเราก็ลืมไปแล้วว่าเขาด่าเรา เราก็ทุกข์มันเหมือนกับว่าเขาทิ้งเศษอาหารลงพื้นแล้ว เราก็ไปเก็บมาใส่ปากเรา หรือพูดให้หนักเหมือนเขาถ่มน้ำลายหรือเขาอ้วกลงพื้นแล้วเราก็ไปเก็บมาใส่ปากเราแล้วเราก็ท้องเสีย

คำด่าก็เป็นแบบนั้นแหละ ถ้าเราไม่เก็บเอามาคิด ใจเราก็ไม่ทุกข์ใช่ไหม เวลาเราทุกข์เราต้องถามตัวเราเองว่า เราเอาคำด่าเขามาทิ่มแทงจิตใจทำไม เราต้องกลับมาโทษตัวเอง ใครทำอะไรเราไม่สามารถทำให้ทุกข์ใจได้อย่างมากก็ทุกข์กาย หรือข้าวของเสียหาย แต่ใจไม่ทุกข์ ถ้าทุกข์เมื่อไหร่ให้รู้ให้ว่า นั่นเป็นเพราะใจเราสำคัญ

ข้อธรรม คำสอน พระไพศาล วิสาโล

#มองตัวเอง #ทุกข์ใจเกิดที่ใจตัวเอง #ทุกข์เกิดที่ไหนดับที่นั่น